<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X24n0461"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 461 金刚经註</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 461 金刚经註</title> <author>宋 道川颂幷著语</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> </editionStmt> <extent>3卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">24</idno>.<idno type="no">461</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">金刚经註</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB17707"> <charName>CBETA CHARACTER CB17707</charName> <mapping cb:dec="1000747" type="PUA">U+F452B</mapping> <mapping type="unicode">U+38F2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>微</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[徽-糸+口]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-08-03T16:51:57"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0535c" n="0535c"/> <lb ed="X" n="0535c01"/> <lb ed="X" n="0535c02"/> <lb ed="X" n="0535c03"/> <lb ed="X" n="0535c04"/> <lb ed="X" n="0535c05"/> <lb ed="X" n="0535c06"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 461-A 川老金刚经序</cb:mulu><head>No. 461-A <lb ed="X" n="0535c07"/><lb ed="R038" n="0694a01"/> 川老金刚经序</head> <lb ed="X" n="0535c08"/><lb ed="R038" n="0694a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="2">序</cb:mulu><p xml:id="pX24p0535c0801">此一卷经如儒家论语词有尽理无穷自<persName>佛</persName>法西来 <lb ed="X" n="0535c09"/><lb ed="R038" n="0694a03"/>虽载于大般若经第五百七十七卷而其文義经六 <lb ed="X" n="0535c10"/><lb ed="R038" n="0694a04"/>朝法师翻译今之所行者乃秦罗什本也前後解注 <lb ed="X" n="0535c11"/><lb ed="R038" n="0694a05"/>议论不一唯草堂宗密禅师所得最多观其序云住 <lb ed="X" n="0535c12"/><lb ed="R038" n="0694a06"/>一十七处密示阶差断二十七疑潜通血脉至有慧 <lb ed="X" n="0535c13"/><lb ed="R038" n="0694a07"/>彻三空檀含万行之说非深于般若未易臻此会首 <lb ed="X" n="0535c14"/><lb ed="R038" n="0694a08"/>正将刘侯同化缘范师荣近得是本镂版于桥庵属 <lb ed="X" n="0535c15"/><lb ed="R038" n="0694a09"/>予为序然<persName>世尊</persName>演说般若凡四处十六会此祇园之 <lb ed="X" n="0535c16"/><lb ed="R038" n="0694a10"/>答善现第九会也即刊诸善人须得兔忘蹄而川老 <lb ed="X" n="0535c17"/><lb ed="R038" n="0694a11"/>子不免画蛇添足云。</p> <lb ed="X" n="0535c18"/><lb ed="R038" n="0694a12"/><p xml:id="pX24p0535c1801">淳凞<anchor xml:id="nkr_note_add_0535c1801" n="0535c1801"/><anchor xml:id="beg0535c1801" n="0535c1801"/>己<anchor xml:id="end0535c1801"/>亥结制日西隐五戒<note place="inline">惠藏</note>无尽书</p></cb:div> <lb ed="X" n="0535c19"/><lb ed="R038" n="0694a13"/> <lb ed="X" n="0535c20"/><lb ed="R038" n="0694a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">金刚经启请</cb:mulu><head>金刚经启请</head> <lb ed="X" n="0535c21"/><lb ed="R038" n="0694a15"/><p xml:id="pX24p0535c2101">若有人受持金刚经者先须志心念净口业真言然 <lb ed="X" n="0535c22"/><lb ed="R038" n="0694a16"/>後启请八金刚四菩萨名号所在之处常当拥护。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0535c23"/><lb ed="R038" n="0694a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">净口业真言</cb:mulu><head>净口业真言</head> <lb ed="X" n="0535c24"/><lb ed="R038" n="0694a18"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX24p0535c2401">修唎修唎摩诃修喇修修唎萨婆诃</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0536a" n="0536a"/> <lb ed="X" n="0536a01"/><lb ed="R038" n="0694b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">开经偈</cb:mulu><head>开经偈</head> <lb ed="X" n="0536a02"/><lb ed="R038" n="0694b02"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0536a0201"><l>无上甚深微妙法</l><l>百千万劫难遭遇</l> <lb ed="X" n="0536a03"/><lb ed="R038" n="0694b03"/><l>我今见闻得受持</l><l>愿解<persName>如来</persName>真实義</l></lg></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0536a04"/> <lb ed="X" n="0536a05"/> <lb ed="X" n="0536a06"/> <lb ed="X" n="0536a07"/> <lb ed="X" n="0536a08"/> <lb ed="X" n="0536a09"/><cb:docNumber>No. 461</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0536a10"/><lb ed="R038" n="0695a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>金刚般若波罗蜜经註卷上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0536a11"/><lb ed="R038" n="0695a02"/> <lb ed="X" n="0536a12"/><lb ed="R038" n="0695a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0536a1201">金刚般若波罗蜜经</p></cb:div> <lb ed="X" n="0536a13"/><lb ed="R038" n="0695a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0536a1301">川老曰法不孤起谁为安名 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0536a14"/><lb ed="R038" n="0695a05"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0536a1401"><l>摩诃大法王</l><l>无短亦无长</l><l>本来无皂白</l> <lb ed="X" n="0536a15"/><lb ed="R038" n="0695a06"/><l>随处现靑黄</l><l>华发看朝艳</l><l>林凋逐晚霜</l> <lb ed="X" n="0536a16"/><lb ed="R038" n="0695a07"/><l>疾雷何太急</l><l>迅电亦非光</l><l>九圣犹难测</l> <lb ed="X" n="0536a17"/><lb ed="R038" n="0695a08"/><l>龙天岂度量</l><l>古今人不识</l><l>权立号金刚</l></lg> <lb ed="X" n="0536a18"/><lb ed="R038" n="0695a09"/><p xml:id="pX24p0536a1801"><note place="inline">本註六祖所述也颂著语川老所述也</note>。</p> <lb ed="X" n="0536a19"/><lb ed="R038" n="0695a10"/><p xml:id="pX24p0536a1901">新註 此经双喩法为名实相为体无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0536001" n="0536001"/>注为宗断 <lb ed="X" n="0536a20"/><lb ed="R038" n="0695a11"/>疑为用大乘为教相。</p><p xml:id="pX24p0536a2009" cb:place="inline">初释法喩名者金刚喩也 <lb ed="X" n="0536a21"/><lb ed="R038" n="0695a12"/>般若法也金中精刚至坚至利能碎万物此经能 <lb ed="X" n="0536a22"/><lb ed="R038" n="0695a13"/>断众生疑执取以为喩故大品般若十六分中以 <lb ed="X" n="0536a23"/><lb ed="R038" n="0695a14"/>此经名能断分波罗蜜是梵语华言到彼岸众生 <lb ed="X" n="0536a24"/><lb ed="R038" n="0695a15"/>在生死海中无有穷极修此般若到涅槃彼岸盖 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0536b" n="0536b"/> <lb ed="X" n="0536b01"/><lb ed="R038" n="0695a16"/>大乘菩萨达生死即涅槃则非度而度非到而到 <lb ed="X" n="0536b02"/><lb ed="R038" n="0695a17"/>也经者训法训常梵语曰修多罗此翻契经谓契 <lb ed="X" n="0536b03"/><lb ed="R038" n="0695a18"/>理契機故也。</p><p xml:id="pX24p0536b0306" cb:place="inline">二辨实相体者即一实相理也经 <lb ed="X" n="0536b04"/><lb ed="R038" n="0695b01"/>曰若人得闻是经即生实相。</p><p xml:id="pX24p0536b0412" cb:place="inline">三明无住为宗者 <lb ed="X" n="0536b05"/><lb ed="R038" n="0695b02"/>宗者要也经曰应无所住经中多以无住破著故 <lb ed="X" n="0536b06"/><lb ed="R038" n="0695b03"/>以无住为宗也。</p><p xml:id="pX24p0536b0607" cb:place="inline">四论断疑为用者由经力用能 <lb ed="X" n="0536b07"/><lb ed="R038" n="0695b04"/>断妄执故以断疑为用也。</p><p xml:id="pX24p0536b0711" cb:place="inline">五判大乘为教相者 <lb ed="X" n="0536b08"/><lb ed="R038" n="0695b05"/>经曰为最上乘者说故以大乘为教相也此经乃 <lb ed="X" n="0536b09"/><lb ed="R038" n="0695b06"/>姚秦三藏法师鸠摩罗什所译分三十二分者相 <lb ed="X" n="0536b10"/><lb ed="R038" n="0695b07"/>传为梁昭明太子所立元译本无又与本论科节 <lb ed="X" n="0536b11"/><lb ed="R038" n="0695b08"/>不同破碎经意今不取焉今註一本慈氏天亲偈 <lb ed="X" n="0536b12"/><lb ed="R038" n="0695b09"/>论取其意而不尽用其语以其语深难便初学故 <lb ed="X" n="0536b13"/><lb ed="R038" n="0695b10"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0536b14"/><lb ed="R038" n="0695b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0536b1401">姚秦三藏法师鸠摩罗什奉 诏译。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0536b15"/><lb ed="R038" n="0695b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法会因由分第一</cb:mulu><head>〇法会因由分第一</head> <lb ed="X" n="0536b16"/><lb ed="R038" n="0695b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0536b1601"><anchor xml:id="nkr_note_add_0536b1601" n="0536b1601"/><anchor xml:id="beg0536b1601" n="0536b1601"/>丞<anchor xml:id="end0536b1601"/>相张无尽居士云非法无以谈空非会无以 <lb ed="X" n="0536b17"/><lb ed="R038" n="0695b14"/>说法万法森然曰因一心应感曰由故首以法 <lb ed="X" n="0536b18"/><lb ed="R038" n="0695b15"/>会因由分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0536b19"/><lb ed="R038" n="0695b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0536b1901">如是我闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0536b20"/><lb ed="R038" n="0695b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0536b2001">如者指義是者定词阿难自称如是之法我从<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0536b21"/><lb ed="R038" n="0695b18"/>闻明不自说也故言如是我闻又我者性也性即 <lb ed="X" n="0536b22"/><lb ed="R038" n="0696a01"/>我也内外动作皆由于性一切尽闻故称我闻也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0536b23"/><lb ed="R038" n="0696a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0536b2301">一时<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">舍卫国</name><name role="" type="person">祇树给孤独园</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0536b24"/><lb ed="R038" n="0696a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0536b2401">言一时者师资会遇齐集之时也<persName>佛</persName>者是说法之 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0536c" n="0536c"/> <lb ed="X" n="0536c01"/><lb ed="R038" n="0696a04"/>主在者欲明处所<name role="" type="person">舍卫国</name>者波斯匿王所居之国 <lb ed="X" n="0536c02"/><lb ed="R038" n="0696a05"/>只者太子名也树是祇陀太子所施故言祇树也 <lb ed="X" n="0536c03"/><lb ed="R038" n="0696a06"/><name role="" type="person">给孤独</name>者须达长者之异名园者本属须达故言 <lb ed="X" n="0536c04"/><lb ed="R038" n="0696a07"/><name role="" type="person">给孤独园</name><persName>佛</persName>者梵语唐言觉也觉義有二一者外 <lb ed="X" n="0536c05"/><lb ed="R038" n="0696a08"/>觉观诸法空二者内觉知心空寂不被六尘所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0536002" n="0536002"/>深 <lb ed="X" n="0536c06"/><lb ed="R038" n="0696a09"/>外不见人过恶内不被邪迷所惑故名曰觉觉即 <lb ed="X" n="0536c07"/><lb ed="R038" n="0696a10"/>是<persName>佛</persName>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0536c08"/><lb ed="R038" n="0696a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0536c0801">与大比丘众千二百五十人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0536c09"/><lb ed="R038" n="0696a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0536c0901">言与者<persName>佛</persName>与比丘同住金刚般若无相道场故言 <lb ed="X" n="0536c10"/><lb ed="R038" n="0696a13"/>与也大比丘者是大阿罗汉故比丘者梵语唐言 <lb ed="X" n="0536c11"/><lb ed="R038" n="0696a14"/>能破六贼故名比丘众多也千二百五十人者其 <lb ed="X" n="0536c12"/><lb ed="R038" n="0696a15"/>数也俱者同处平等法会。</p> <lb ed="X" n="0536c13"/><lb ed="R038" n="0696a16"/><p xml:id="pX24p0536c1301">如 古人道唤作如如早是变了也且道变向甚 <lb ed="X" n="0536c14"/><lb ed="R038" n="0696a17"/>么处去咄不得乱走毕竟作么生道火不曾烧却 <lb ed="X" n="0536c15"/><lb ed="R038" n="0696a18"/>口 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0536c16"/><lb ed="R038" n="0696b01"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0536c1601"><l>如</l><l>静夜长天一月孤</l> <lb ed="X" n="0536c17"/><lb ed="R038" n="0696b02"/><l>是</l><l>水不離波波是水</l> <lb ed="X" n="0536c18"/><lb ed="R038" n="0696b03"/><l>镜水尘风不到时</l><l>应现无瑕照天地</l> <lb ed="X" n="0536c19"/><lb ed="R038" n="0696b04"/><l>看看</l></lg> <lb ed="X" n="0536c20"/><lb ed="R038" n="0696b05"/><p xml:id="pX24p0536c2001">我 净裸裸赤洒洒没可把 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0536c21"/><lb ed="R038" n="0696b06"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0536c2101"><l>我</l><l>认得分明成两个</l> <lb ed="X" n="0536c22"/><lb ed="R038" n="0696b07"/><l>不动纤毫合本然</l><l>知音自有松风和</l></lg> <lb ed="X" n="0536c23"/><lb ed="R038" n="0696b08"/><p xml:id="pX24p0536c2301">闻 切忌随他去 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0536c24"/><lb ed="R038" n="0696b09"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0536c2401"><l>猿啼岭上鹤唳林间</l><l>断雲风捲水激长湍</l> <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0537a" n="0537a"/> <lb ed="X" n="0537a01"/><lb ed="R038" n="0696b10"/><l>最爱晚秋霜午夜</l><l>一声新雁觉天寒</l></lg> <lb ed="X" n="0537a02"/><lb ed="R038" n="0696b11"/><p xml:id="pX24p0537a0201">一 相随来也 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0537a03"/><lb ed="R038" n="0696b12"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0537a0301"><l>一</l><l>破二成三从此出</l> <lb ed="X" n="0537a04"/><lb ed="R038" n="0696b13"/><l>乾坤混沌未分前</l><l>以是一生参学毕</l></lg> <lb ed="X" n="0537a05"/><lb ed="R038" n="0696b14"/><p xml:id="pX24p0537a0501">时 如鱼饮水冷暖自知 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0537a06"/><lb ed="R038" n="0696b15"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0537a0601"><l>时</l><l>淸风明月镇相随</l> <lb ed="X" n="0537a07"/><lb ed="R038" n="0696b16"/><l>桃红李白蔷薇紫</l><l>问著东君自不知</l></lg> <lb ed="X" n="0537a08"/><lb ed="R038" n="0696b17"/><p xml:id="pX24p0537a0801"><persName>佛</persName> 无面目说是非汉 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0537a09"/><lb ed="R038" n="0696b18"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0537a0901"><l>小名悉达长号释迦</l><l>度人无数摄伏群邪</l> <lb ed="X" n="0537a10"/><lb ed="R038" n="0697a01"/><l>若言他是<persName>佛</persName></l><l>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0537a1001" n="0537a1001"/><anchor xml:id="beg0537a1001" n="0537a1001"/>己<anchor xml:id="end0537a1001"/>却成魔</l> <lb ed="X" n="0537a11"/><lb ed="R038" n="0697a02"/><l>只把一枚无孔笛</l><l>为君吹起大平歌</l></lg> <lb ed="X" n="0537a12"/><lb ed="R038" n="0697a03"/><p xml:id="pX24p0537a1201">在 客来须看也不得放过随後便打 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0537a13"/><lb ed="R038" n="0697a04"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0537a1301"><l>独坐一炉香</l><l>金文诵两行</l> <lb ed="X" n="0537a14"/><lb ed="R038" n="0697a05"/><l>可怜车马客</l><l>门外任他忙</l></lg> <lb ed="X" n="0537a15"/><lb ed="R038" n="0697a06"/><p xml:id="pX24p0537a1501">舍卫<note place="inline">至</note>人俱 独掌不浪鸣 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0537a16"/><lb ed="R038" n="0697a07"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0537a1601"><l>巍巍堂堂</l><l>万法中王</l><l>三十二相</l> <lb ed="X" n="0537a17"/><lb ed="R038" n="0697a08"/><l>百千种光</l><l>圣凡瞻仰</l><l>外道归降</l> <lb ed="X" n="0537a18"/><lb ed="R038" n="0697a09"/><l>莫谓慈容难得见</l><l>不離祇园大道场</l></lg> <lb ed="X" n="0537a19"/><lb ed="R038" n="0697a10"/><p xml:id="pX24p0537a1901">新註 如是者指一经所闻法体也我闻者阿难 <lb ed="X" n="0537a20"/><lb ed="R038" n="0697a11"/>谓如是之法我从<persName>佛</persName>而闻也一时者即<persName>如来</persName>说法 <lb ed="X" n="0537a21"/><lb ed="R038" n="0697a12"/>機应和合时也<persName>佛</persName>者觉也<persName>佛</persName>是教主尊极名<persName>佛</persName>舍 <lb ed="X" n="0537a22"/><lb ed="R038" n="0697a13"/>卫者国名也华言豐德祇树<name role="" type="person">给孤独园</name>者祇陀太 <lb ed="X" n="0537a23"/><lb ed="R038" n="0697a14"/>子施树给孤长者买园共立精舍请<persName>佛</persName>而住此说 <lb ed="X" n="0537a24"/><lb ed="R038" n="0697a15"/>法处也与大比丘众者闻法之侣也比丘者梵语 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0537b" n="0537b"/> <lb ed="X" n="0537b01"/><lb ed="R038" n="0697a16"/>也华言乞士上乞法以资慧命下乞食以资色身 <lb ed="X" n="0537b02"/><lb ed="R038" n="0697a17"/>又折<anchor xml:id="nkr_note_add_0537b0201" n="0537b0201"/><anchor xml:id="beg0537b0201" n="0537b0201"/>己<anchor xml:id="end0537b0201"/>慢幢生彼福德千二百五十人俱者此诸 <lb ed="X" n="0537b03"/><lb ed="R038" n="0697a18"/>弟子凡<persName>佛</persName>说法之处常随侍也<anchor xml:id="nkr_note_add_0537b0301" n="0537b0301"/><anchor xml:id="beg0537b0301" n="0537b0301"/>已<anchor xml:id="end0537b0301"/>上如是等六事 <lb ed="X" n="0537b04"/><lb ed="R038" n="0697b01"/>冠于诸经之首谓之通序<persName>如来</persName>临灭度时阿难问 <lb ed="X" n="0537b05"/><lb ed="R038" n="0697b02"/><persName>佛</persName>一切经前当安何语<persName>佛</persName>言当安如是我闻等语 <lb ed="X" n="0537b06"/><lb ed="R038" n="0697b03"/>非但我法如是三世诸<persName>佛</persName>皆如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0537b07"/><lb ed="R038" n="0697b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0537b0701">尔时<persName>世尊</persName>食时著衣持钵入舍卫大城乞食于其城 <lb ed="X" n="0537b08"/><lb ed="R038" n="0697b05"/>中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0537b09"/><lb ed="R038" n="0697b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0537b0901">尔时者当此之时是今辰时齐时欲至也著衣持 <lb ed="X" n="0537b10"/><lb ed="R038" n="0697b07"/>钵者为显教示迹故也入者为自城外而入也舍 <lb ed="X" n="0537b11"/><lb ed="R038" n="0697b08"/>卫大城者名<name role="" type="person">舍卫国</name>豐德城也即波斯匿王所居 <lb ed="X" n="0537b12"/><lb ed="R038" n="0697b09"/>之城故言舍卫大城也言乞食者表<persName>如来</persName>能下心 <lb ed="X" n="0537b13"/><lb ed="R038" n="0697b10"/>于一切众生也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0537b14"/><lb ed="R038" n="0697b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0537b1401">次第乞<anchor xml:id="nkr_note_add_0537b1401" n="0537b1401"/><anchor xml:id="beg0537b1401" n="0537b1401"/>已<anchor xml:id="end0537b1401"/>还至本处饭食讫收衣钵洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0537b1402" n="0537b1402"/><anchor xml:id="beg0537b1402" n="0537b1402"/>已<anchor xml:id="end0537b1402"/>敷座而 <lb ed="X" n="0537b15"/><lb ed="R038" n="0697b12"/>坐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0537b16"/><lb ed="R038" n="0697b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0537b1601">次第者不择贫富平等以化也乞<anchor xml:id="nkr_note_add_0537b1601" n="0537b1601"/><anchor xml:id="beg0537b1601" n="0537b1601"/>已<anchor xml:id="end0537b1601"/>者如多乞不 <lb ed="X" n="0537b17"/><lb ed="R038" n="0697b14"/>过七家七家数满更不至馀家也还至本处者<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0537b18"/><lb ed="R038" n="0697b15"/>意制诸比丘除请召外不得辄向白衣舍故云尔 <lb ed="X" n="0537b19"/><lb ed="R038" n="0697b16"/>洗足者<persName>如来</persName>示现顺同凡夫故言洗足又大乘法 <lb ed="X" n="0537b20"/><lb ed="R038" n="0697b17"/>不独以洗手足为净盖言洗手足不若净心一念 <lb ed="X" n="0537b21"/><lb ed="R038" n="0697b18"/>心净则罪垢悉除矣<persName>如来</persName>欲说法时常仪敷栴檀 <lb ed="X" n="0537b22"/><lb ed="R038" n="0698a01"/>座故言敷座而坐也。</p> <lb ed="X" n="0537b23"/><lb ed="R038" n="0698a02"/><p xml:id="pX24p0537b2301">尔时<note place="inline">至</note>而坐 惺惺著 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0537b24"/><lb ed="R038" n="0698a03"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0537b2401"><l>饭食讫兮洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0537b2401" n="0537b2401"/><anchor xml:id="beg0537b2401" n="0537b2401"/>已<anchor xml:id="end0537b2401"/></l><l>敷座坐来谁共委</l> <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0537c" n="0537c"/> <lb ed="X" n="0537c01"/><lb ed="R038" n="0698a04"/><l>向下文长知不知</l><l>看看平地波涛起</l></lg> <lb ed="X" n="0537c02"/><lb ed="R038" n="0698a05"/><p xml:id="pX24p0537c0201">新註 此别叙也亦名发起序以乞食为发起者 <lb ed="X" n="0537c03"/><lb ed="R038" n="0698a06"/>盖<persName>佛</persName>欲说无住相施故先乞食以表之然<persName>佛</persName>以禅 <lb ed="X" n="0537c04"/><lb ed="R038" n="0698a07"/>悦法喜为食而行乞者示同凡僧耳尔时者当是 <lb ed="X" n="0537c05"/><lb ed="R038" n="0698a08"/>时也<persName>世尊</persName>者世间所尊十号之一也食时者辰时 <lb ed="X" n="0537c06"/><lb ed="R038" n="0698a09"/>也著衣者服僧伽梨衣也持钵者持应量器也次 <lb ed="X" n="0537c07"/><lb ed="R038" n="0698a10"/>第乞者<persName>佛</persName>心平等不择贫富也本处者给孤园也 <lb ed="X" n="0537c08"/><lb ed="R038" n="0698a11"/>洗足者天竺跣足而食故食讫而洗足也敷座而 <lb ed="X" n="0537c09"/><lb ed="R038" n="0698a12"/>坐者敷座具而跏趺也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0537c10"/><lb ed="R038" n="0698a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">善现起请分第二</cb:mulu><head>〇善现起请分第二</head> <lb ed="X" n="0537c11"/><lb ed="R038" n="0698a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0537c1101">从空起慧请答双彰故受之以善现起请分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0537c12"/><lb ed="R038" n="0698a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0537c1201">时长老须菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0537c13"/><lb ed="R038" n="0698a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0537c1301">何名长老德尊年高故名长老须菩提是梵语唐 <lb ed="X" n="0537c14"/><lb ed="R038" n="0698a17"/>言解空也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0537c15"/><lb ed="R038" n="0698a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0537c1501">在大众中即从座起偏袒右肩右膝著地合掌恭敬 <lb ed="X" n="0537c16"/><lb ed="R038" n="0698b01"/>而白<persName>佛</persName>言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0537c17"/><lb ed="R038" n="0698b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0537c1701">随众生所坐故云即从座起弟子请益先行五种 <lb ed="X" n="0537c18"/><lb ed="R038" n="0698b03"/>仪一者从座而起二者端整衣服三者偏袒右肩 <lb ed="X" n="0537c19"/><lb ed="R038" n="0698b04"/>右膝著地四者合掌瞻仰尊颜目不暂捨五者一 <lb ed="X" n="0537c20"/><lb ed="R038" n="0698b05"/>心恭敬以伸问辞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0537c21"/><lb ed="R038" n="0698b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0537c2101">稀有<persName>世尊</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0537c22"/><lb ed="R038" n="0698b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0537c2201">稀有略说三義第一稀有能捨金轮王位第二希 <lb ed="X" n="0537c23"/><lb ed="R038" n="0698b08"/>有身长丈六紫磨金容三十二相八十种好三界 <lb ed="X" n="0537c24"/><lb ed="R038" n="0698b09"/>无比第三稀有性能含吐八万四千法三身圆备 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0538a" n="0538a"/> <lb ed="X" n="0538a01"/><lb ed="R038" n="0698b10"/>以具上三義故云稀有也<persName>世尊</persName>者智慧超过三界 <lb ed="X" n="0538a02"/><lb ed="R038" n="0698b11"/>无有能及者德高更无有上一切咸恭敬故曰世 <lb ed="X" n="0538a03"/><lb ed="R038" n="0698b12"/>尊。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538a04"/><lb ed="R038" n="0698b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0538a0401"><persName>如来</persName>善护念诸菩萨善付嘱诸菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538a05"/><lb ed="R038" n="0698b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0538a0501">护念者<persName>如来</persName>以般若波罗蜜法护念诸菩萨付嘱 <lb ed="X" n="0538a06"/><lb ed="R038" n="0698b15"/>者<persName>如来</persName>以般若波罗蜜法付嘱须菩提诸大菩萨 <lb ed="X" n="0538a07"/><lb ed="R038" n="0698b16"/>言善护念者令诸学人以般若智护念自身心不 <lb ed="X" n="0538a08"/><lb ed="R038" n="0698b17"/>令妄起憎爱染外六尘堕生死苦海于自心中念 <lb ed="X" n="0538a09"/><lb ed="R038" n="0698b18"/>念常正不令邪起自性<persName>如来</persName>自善护念言善付嘱 <lb ed="X" n="0538a10"/><lb ed="R038" n="0699a01"/>者前念淸净付嘱後念後念淸净无有间断究竟 <lb ed="X" n="0538a11"/><lb ed="R038" n="0699a02"/>解脱<persName>如来</persName>委曲诲示众生及在会之众当常行此 <lb ed="X" n="0538a12"/><lb ed="R038" n="0699a03"/>故云善付嘱也菩萨者梵语唐言道心众生亦云 <lb ed="X" n="0538a13"/><lb ed="R038" n="0699a04"/>觉有情道心者常行恭敬乃至蠢动含灵普敬爱 <lb ed="X" n="0538a14"/><lb ed="R038" n="0699a05"/>之无轻慢心故名菩萨。</p> <lb ed="X" n="0538a15"/><lb ed="R038" n="0699a06"/><p xml:id="pX24p0538a1501">时长老<note place="inline">至</note>诸菩萨 <persName>如来</persName>不措一言须菩提便兴 <lb ed="X" n="0538a16"/><lb ed="R038" n="0699a07"/>赞歎具眼勝流试著眼看 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0538a17"/><lb ed="R038" n="0699a08"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0538a1701"><l>隔墙见角便知是牛</l><l>隔山见烟便知是火</l> <lb ed="X" n="0538a18"/><lb ed="R038" n="0699a09"/><l>独坐巍巍天上天下</l><l>南北东西钻龟打瓦</l> <lb ed="X" n="0538a19"/><lb ed="R038" n="0699a10"/><l>咄</l></lg> <lb ed="X" n="0538a20"/><lb ed="R038" n="0699a11"/><p xml:id="pX24p0538a2001">新註 长老须菩提乃此经发起之人称长老者 <lb ed="X" n="0538a21"/><lb ed="R038" n="0699a12"/>以其德长年老也梵语须菩提花言空生亦名善 <lb ed="X" n="0538a22"/><lb ed="R038" n="0699a13"/>现从座起至恭敬乃请法之敬義稀有者赞<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0538a23"/><lb ed="R038" n="0699a14"/>辞也善护念者为护念现在根熟菩萨与智慧力 <lb ed="X" n="0538a24"/><lb ed="R038" n="0699a15"/>令其成熟自行与教化力令其摄受众生也善付 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0538b" n="0538b"/> <lb ed="X" n="0538b01"/><lb ed="R038" n="0699a16"/>属者为付嘱未来根未熟菩萨<anchor xml:id="nkr_note_add_0538b0101" n="0538b0101"/><anchor xml:id="beg0538b0101" n="0538b0101"/>已<anchor xml:id="end0538b0101"/>得大乘者令其 <lb ed="X" n="0538b02"/><lb ed="R038" n="0699a17"/>不捨未得大乘者令其勝进也护念付嘱即稀有 <lb ed="X" n="0538b03"/><lb ed="R038" n="0699a18"/>事也<persName>佛</persName>德之大无过众生然虽注意于般若度生 <lb ed="X" n="0538b04"/><lb ed="R038" n="0699b01"/>必待请问故善现观相知意即首称歎稀有而後 <lb ed="X" n="0538b05"/><lb ed="R038" n="0699b02"/>请问也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538b06"/><lb ed="R038" n="0699b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0538b0601"><persName>世尊</persName>善男子善女人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538b07"/><lb ed="R038" n="0699b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0538b0701">善男子者平坦心也亦是正定心也能成就一切 <lb ed="X" n="0538b08"/><lb ed="R038" n="0699b05"/>功德所往无碍也善女人者是正慧心也由正慧 <lb ed="X" n="0538b09"/><lb ed="R038" n="0699b06"/>心能出生一切有为无为功德也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538b10"/><lb ed="R038" n="0699b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0538b1001">发阿耨多罗三藐三菩提心云何应住云何降伏其 <lb ed="X" n="0538b11"/><lb ed="R038" n="0699b08"/>心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538b12"/><lb ed="R038" n="0699b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0538b1201">须菩提问一切发菩提心人应云何住云何降伏 <lb ed="X" n="0538b13"/><lb ed="R038" n="0699b10"/>其心须菩提见一切众生躁扰不停犹如隙尘摇 <lb ed="X" n="0538b14"/><lb ed="R038" n="0699b11"/>动之心起如飘风念念相续无有间歇问欲修行 <lb ed="X" n="0538b15"/><lb ed="R038" n="0699b12"/>如何降伏。</p> <lb ed="X" n="0538b16"/><lb ed="R038" n="0699b13"/><p xml:id="pX24p0538b1601"><persName>世尊</persName><note place="inline">至</note>其心 这一问从甚处来 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0538b17"/><lb ed="R038" n="0699b14"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0538b1701"><l>你喜我不喜</l><l>君悲我不悲</l> <lb ed="X" n="0538b18"/><lb ed="R038" n="0699b15"/><l>雁思飞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0538001" n="0538001"/>寒北</l><l>燕忆旧巢归</l> <lb ed="X" n="0538b19"/><lb ed="R038" n="0699b16"/><l>秋月春华无限意</l><l>个中只许自家知</l></lg> <lb ed="X" n="0538b20"/><lb ed="R038" n="0699b17"/><p xml:id="pX24p0538b2001">新註 此发问之端也阿耨多罗三藐三菩提者 <lb ed="X" n="0538b21"/><lb ed="R038" n="0699b18"/>华言无上正<persName>等正觉</persName>也问意以<persName>如来</persName>护念付嘱现 <lb ed="X" n="0538b22"/><lb ed="R038" n="0700a01"/>在未来菩萨令成<persName>佛</persName>果是菩萨虽发道心誓度众 <lb ed="X" n="0538b23"/><lb ed="R038" n="0700a02"/>生求成<persName>佛</persName>道未知其心云何安住大乘云何降伏 <lb ed="X" n="0538b24"/><lb ed="R038" n="0700a03"/>妄心使至<persName>佛</persName>果不退失耶也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0538c" n="0538c"/> <lb ed="X" n="0538c01"/><lb ed="R038" n="0700a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0538c0101"><persName>佛</persName>言善哉善哉须菩提如汝所说<persName>如来</persName>善护念诸菩 <lb ed="X" n="0538c02"/><lb ed="R038" n="0700a05"/>萨善付嘱诸菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538c03"/><lb ed="R038" n="0700a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0538c0301">是<persName>佛</persName>赞歎须菩提善得我心善得我意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538c04"/><lb ed="R038" n="0700a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0538c0401">汝今谛听当为汝说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538c05"/><lb ed="R038" n="0700a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0538c0501"><persName>佛</persName>欲说法常先戒敕令诸听者一心静默吾当为 <lb ed="X" n="0538c06"/><lb ed="R038" n="0700a09"/>说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538c07"/><lb ed="R038" n="0700a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0538c0701">善男子善女人发阿耨多罗三藐三菩提心应如是 <lb ed="X" n="0538c08"/><lb ed="R038" n="0700a11"/>住如是降伏其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538c09"/><lb ed="R038" n="0700a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0538c0901">阿之言无耨多罗之言上三之言正藐之言遍菩 <lb ed="X" n="0538c10"/><lb ed="R038" n="0700a13"/>提之言知无者无诸垢染上者三界无能比正者 <lb ed="X" n="0538c11"/><lb ed="R038" n="0700a14"/>正见也遍者一切智也智者知一切有情皆有<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0538c12"/><lb ed="R038" n="0700a15"/>性但能修行尽得成<persName>佛</persName>三者即是无上淸净般若 <lb ed="X" n="0538c13"/><lb ed="R038" n="0700a16"/>波罗蜜也是以一切善男子善女人若欲修行应 <lb ed="X" n="0538c14"/><lb ed="R038" n="0700a17"/>知无上菩提道应知无上淸净般若波罗蜜多法 <lb ed="X" n="0538c15"/><lb ed="R038" n="0700a18"/>以此降伏其心也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538c16"/><lb ed="R038" n="0700b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0538c1601">唯然<persName>世尊</persName>愿乐欲闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538c17"/><lb ed="R038" n="0700b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0538c1701">唯然者应诺之辞愿乐者愿<persName>佛</persName>廣说令中下根機 <lb ed="X" n="0538c18"/><lb ed="R038" n="0700b03"/>尽得开悟乐者乐闻深法欲闻者渴仰慈诲也。</p> <lb ed="X" n="0538c19"/><lb ed="R038" n="0700b04"/><p xml:id="pX24p0538c1901"><persName>佛</persName>言<note place="inline">至</note>欲闻 住住事因丁嘱生 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0538c20"/><lb ed="R038" n="0700b05"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0538c2001"><l>七手八脚神头鬼面</l><l>棒打不开刀割不断</l> <lb ed="X" n="0538c21"/><lb ed="R038" n="0700b06"/><l>阎浮踔踯幾千迴</l><l>头头不離空王殿</l></lg> <lb ed="X" n="0538c22"/><lb ed="R038" n="0700b07"/><p xml:id="pX24p0538c2201">新註 善现既赞歎请问妙称<persName>佛</persName>心故印可云善 <lb ed="X" n="0538c23"/><lb ed="R038" n="0700b08"/>哉善哉当为汝说也而又诫絇云应如是住如是 <lb ed="X" n="0538c24"/><lb ed="R038" n="0700b09"/>降伏其心善现即会<persName>佛</persName>意故唯然应之愿闻是法 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0539a" n="0539a"/> <lb ed="X" n="0539a01"/><lb ed="R038" n="0700b10"/>然一经之大要不过善现所问安住大乘降伏妄 <lb ed="X" n="0539a02"/><lb ed="R038" n="0700b11"/>心<persName>如来</persName>所答修行之法亦不出乎理事二行破执 <lb ed="X" n="0539a03"/><lb ed="R038" n="0700b12"/>断疑而<anchor xml:id="nkr_note_add_0539a0301" n="0539a0301"/><anchor xml:id="beg0539a0301" n="0539a0301"/>已<anchor xml:id="end0539a0301"/>具见下文。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0539a04"/><lb ed="R038" n="0700b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">大乘正宗分第三</cb:mulu><head>〇大乘正宗分第三</head> <lb ed="X" n="0539a05"/><lb ed="R038" n="0700b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0539a0501">宗绝正邪乘无大小随三根而化度简异说而 <lb ed="X" n="0539a06"/><lb ed="R038" n="0700b15"/>独尊故受之以大乘正宗分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0539a07"/><lb ed="R038" n="0700b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0539a0701"><persName>佛</persName>告须菩提诸菩萨摩诃萨应如是降伏其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0539a08"/><lb ed="R038" n="0700b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0539a0801">前念淸净後念淸净名为菩萨念念不退虽在尘 <lb ed="X" n="0539a09"/><lb ed="R038" n="0700b18"/>劳心常淸净名摩诃萨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0539001" n="0539001"/>文慈悲喜捨种种方便化 <lb ed="X" n="0539a10"/><lb ed="R038" n="0701a01"/>度众生名为菩萨能化所化心无取著是名摩诃 <lb ed="X" n="0539a11"/><lb ed="R038" n="0701a02"/>萨恭敬一切众生即是降伏自心处真者不变如 <lb ed="X" n="0539a12"/><lb ed="R038" n="0701a03"/>者不异遇诸境界心无变异名曰真如亦云外不 <lb ed="X" n="0539a13"/><lb ed="R038" n="0701a04"/>假曰真内不虚曰如念念无差即是降伏其心也 <lb ed="X" n="0539a14"/><lb ed="R038" n="0701a05"/>不虚一本作不乱。</p> <lb ed="X" n="0539a15"/><lb ed="R038" n="0701a06"/><p xml:id="pX24p0539a1501">新註 善现双问安住降伏<persName>如来</persName>但答降伏其心 <lb ed="X" n="0539a16"/><lb ed="R038" n="0701a07"/>者善降伏妄心安住大乘则接安住矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0539a17"/><lb ed="R038" n="0701a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0539a1701">所有一切众生之类若卵生若胎生若湿生若化生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0539a18"/><lb ed="R038" n="0701a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0539a1801">新註 人与旁生具有四生诸天地狱中阴唯是 <lb ed="X" n="0539a19"/><lb ed="R038" n="0701a10"/>化生鬼通胎化二生皆属欲界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0539a20"/><lb ed="R038" n="0701a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0539a2001">若有色<note place="inline">色界天</note>若无色<note place="inline">无色界天</note>若有想<note place="inline">识处天</note>若无想<note place="inline">无处有处 <lb ed="X" n="0539a21"/><lb ed="R038" n="0701a12"/>天</note>若非有想非无想<note place="inline">非想非非想处天</note>我皆令入无馀涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0539a22"/><lb ed="R038" n="0701a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0539a2201">卵生者迷性也胎生者习性也湿生者随邪性也 <lb ed="X" n="0539a23"/><lb ed="R038" n="0701a14"/>化生者见趣性也迷故造诸业习故常流转随邪 <lb ed="X" n="0539a24"/><lb ed="R038" n="0701a15"/>心不定见趣多沦坠起心修心妄见是非内不契 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0539b" n="0539b"/> <lb ed="X" n="0539b01"/><lb ed="R038" n="0701a16"/>无相之理名为有色内心守直不行恭敬供养但 <lb ed="X" n="0539b02"/><lb ed="R038" n="0701a17"/>言直心是<persName>佛</persName>不修福慧名为无色不了中道眼见 <lb ed="X" n="0539b03"/><lb ed="R038" n="0701a18"/>耳闻心想思惟爱著法相口说<persName>佛</persName>行心不依行名 <lb ed="X" n="0539b04"/><lb ed="R038" n="0701b01"/>为有想迷人坐禅一向除妄不学慈悲喜捨智慧 <lb ed="X" n="0539b05"/><lb ed="R038" n="0701b02"/>方便犹如木石无有作用名为无想不著二法想 <lb ed="X" n="0539b06"/><lb ed="R038" n="0701b03"/>故名若非有想求理心在故名若非无想烦恼万 <lb ed="X" n="0539b07"/><lb ed="R038" n="0701b04"/>差皆是垢心身形无数总名众生<persName>如来</persName>大悲普化 <lb ed="X" n="0539b08"/><lb ed="R038" n="0701b05"/>皆令得入无馀涅槃云多沦坠一作堕阿鼻也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0539b09"/><lb ed="R038" n="0701b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0539b0901">而灭度之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0539b10"/><lb ed="R038" n="0701b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0539b1001"><persName>如来</persName>指示三界九地众生各有涅槃妙心令自悟 <lb ed="X" n="0539b11"/><lb ed="R038" n="0701b08"/>入无馀无馀者无习气烦恼也涅槃者圆满淸净 <lb ed="X" n="0539b12"/><lb ed="R038" n="0701b09"/>義灭尽一切习气令永不生方契此也度者渡生 <lb ed="X" n="0539b13"/><lb ed="R038" n="0701b10"/>死大海也<persName>佛</persName>心平等普愿与一切众生同入圆满 <lb ed="X" n="0539b14"/><lb ed="R038" n="0701b11"/>淸净无馀涅槃同渡生死大海同诸<persName>佛</persName>所证也有 <lb ed="X" n="0539b15"/><lb ed="R038" n="0701b12"/>人虽悟虽修作有所得心者却生我相名为法我 <lb ed="X" n="0539b16"/><lb ed="R038" n="0701b13"/>除尽法我方名灭度也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0539b17"/><lb ed="R038" n="0701b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0539b1701">如是灭度无量无数无边众生实无众生得灭度者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0539b18"/><lb ed="R038" n="0701b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0539b1801">如是者指前法也灭度者大解脱也大解脱者烦 <lb ed="X" n="0539b19"/><lb ed="R038" n="0701b16"/>恼及习气一切诸业障灭尽更无有馀是名大解 <lb ed="X" n="0539b20"/><lb ed="R038" n="0701b17"/>脱无量无数无边众生元各自有一切烦恼贪嗔 <lb ed="X" n="0539b21"/><lb ed="R038" n="0701b18"/>恶业若不断除终不得解脱故言如是灭度无量 <lb ed="X" n="0539b22"/><lb ed="R038" n="0702a01"/>无数无边众生一切迷人悟得自性始知<persName>佛</persName>不见 <lb ed="X" n="0539b23"/><lb ed="R038" n="0702a02"/>自相不有自智何曾度众生只为凡夫不见自本 <lb ed="X" n="0539b24"/><lb ed="R038" n="0702a03"/>心不识<persName>佛</persName>意执著诸法相不达无为之理我人不 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0539c" n="0539c"/> <lb ed="X" n="0539c01"/><lb ed="R038" n="0702a04"/>除是名众生若離此病实无众生得灭度者故言 <lb ed="X" n="0539c02"/><lb ed="R038" n="0702a05"/>妄心无处即菩提生死涅槃本平等何灭度之有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0539c03"/><lb ed="R038" n="0702a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0539c0301">何以故须菩提若菩萨有我相人相众生相寿者相 <lb ed="X" n="0539c04"/><lb ed="R038" n="0702a07"/>即非菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0539c05"/><lb ed="R038" n="0702a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0539c0501">众生<persName>佛</persName>性无有异缘有四相不入无馀涅槃有四 <lb ed="X" n="0539c06"/><lb ed="R038" n="0702a09"/>相即是众生无四相即是<persName>佛</persName>迷即<persName>佛</persName>是众生悟即 <lb ed="X" n="0539c07"/><lb ed="R038" n="0702a10"/>是众生是<persName>佛</persName>迷人恃有财宝学问族姓轻慢一切 <lb ed="X" n="0539c08"/><lb ed="R038" n="0702a11"/>人名我相虽行仁義礼智信而意高自负不行普 <lb ed="X" n="0539c09"/><lb ed="R038" n="0702a12"/>敬言我解行仁義礼智信不合敬尔名人相好事 <lb ed="X" n="0539c10"/><lb ed="R038" n="0702a13"/>归<anchor xml:id="nkr_note_add_0539c1001" n="0539c1001"/><anchor xml:id="beg0539c1001" n="0539c1001"/>己<anchor xml:id="end0539c1001"/>恶事施于人名众生相对境取捨分别名寿 <lb ed="X" n="0539c11"/><lb ed="R038" n="0702a14"/>者相是谓凡夫四相修行人亦有四相心有能所 <lb ed="X" n="0539c12"/><lb ed="R038" n="0702a15"/>轻慢众生名我相恃持戒轻破戒者名人相厌三 <lb ed="X" n="0539c13"/><lb ed="R038" n="0702a16"/>涂苦愿生诸天是众生相心爱长年而勤修福业 <lb ed="X" n="0539c14"/><lb ed="R038" n="0702a17"/>诸执不忘是寿者相有四相即是众生无四相即 <lb ed="X" n="0539c15"/><lb ed="R038" n="0702a18"/>是<persName>佛</persName>也。</p> <lb ed="X" n="0539c16"/><lb ed="R038" n="0702b01"/><p xml:id="pX24p0539c1601"><persName>佛</persName>告<note place="inline">至</note>菩萨 顶天立地鼻直眼横 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0539c17"/><lb ed="R038" n="0702b02"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0539c1701"><l>堂堂大道赫赫分明</l><l>人人本具个个圆成</l> <lb ed="X" n="0539c18"/><lb ed="R038" n="0702b03"/><l>只因差一念</l><l>现出万般形</l></lg> <lb ed="X" n="0539c19"/><lb ed="R038" n="0702b04"/><p xml:id="pX24p0539c1901">新註 此一段是菩萨所修理观具乎四心谓廣 <lb ed="X" n="0539c20"/><lb ed="R038" n="0702b05"/>大心勝心常心不顚倒心慈氏颂曰廣大第一常 <lb ed="X" n="0539c21"/><lb ed="R038" n="0702b06"/>其心不顚倒第一即勝心也经云所有一切众生 <lb ed="X" n="0539c22"/><lb ed="R038" n="0702b07"/>之类者所怀之境此廣大心也云我皆令入无馀 <lb ed="X" n="0539c23"/><lb ed="R038" n="0702b08"/>涅槃者此勝心也无馀涅槃即<persName>如来</persName>究竟彼岸也 <lb ed="X" n="0539c24"/><lb ed="R038" n="0702b09"/>云实无众生得灭度者了生<persName>佛</persName>一如此常心也云 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0540a" n="0540a"/> <lb ed="X" n="0540a01"/><lb ed="R038" n="0702b10"/>无我人众生寿者此不顚倒心也若有四相谓之 <lb ed="X" n="0540a02"/><lb ed="R038" n="0702b11"/>四倒若一众生不令灭度及见众生实灭度者则 <lb ed="X" n="0540a03"/><lb ed="R038" n="0702b12"/>未能了达本源遂有我人众生寿者四相不名菩 <lb ed="X" n="0540a04"/><lb ed="R038" n="0702b13"/>萨我者于五蕴中妄计有我我所人者妄计我生 <lb ed="X" n="0540a05"/><lb ed="R038" n="0702b14"/>人中异于馀趣众生者妄计五蕴和合而生寿者 <lb ed="X" n="0540a06"/><lb ed="R038" n="0702b15"/>妄计我受一期果报即若长若短寿命也此皆顚 <lb ed="X" n="0540a07"/><lb ed="R038" n="0702b16"/>倒妄想亦名四见菩萨能用般若妙智照了性空 <lb ed="X" n="0540a08"/><lb ed="R038" n="0702b17"/>本无四相名降伏其心否则非菩萨也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0540a09"/><lb ed="R038" n="0702b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">妙行无住分第四</cb:mulu><head>〇妙行无住分第四</head> <lb ed="X" n="0540a10"/><lb ed="R038" n="0703a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0540a1001">得宗而行不住于相故受之以妙行无住分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540a11"/><lb ed="R038" n="0703a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0540a1101">复次须菩提菩萨于法应无所住行于佈施所谓不 <lb ed="X" n="0540a12"/><lb ed="R038" n="0703a03"/>住色佈施不住声香味触法佈施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540a13"/><lb ed="R038" n="0703a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0540a1301">凡夫佈施只求身相端严五欲快乐故报尽却堕 <lb ed="X" n="0540a14"/><lb ed="R038" n="0703a05"/>三涂<persName>世尊</persName>大慈教行无相佈施者不求身相端严 <lb ed="X" n="0540a15"/><lb ed="R038" n="0703a06"/>五欲快乐但令内破悭心外利益一切众生如是 <lb ed="X" n="0540a16"/><lb ed="R038" n="0703a07"/>相应名不住色佈施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540a17"/><lb ed="R038" n="0703a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0540a1701">须菩提菩萨应如是佈施不住于相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540a18"/><lb ed="R038" n="0703a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0540a1801">应如是无相心佈施者为无能施之心不见有施 <lb ed="X" n="0540a19"/><lb ed="R038" n="0703a10"/>之物不分别受施之人是名不住相佈施也。</p> <lb ed="X" n="0540a20"/><lb ed="R038" n="0703a11"/><p xml:id="pX24p0540a2001">新註 此一段理观兼事行也不住是理观佈施 <lb ed="X" n="0540a21"/><lb ed="R038" n="0703a12"/>是事行于法者六尘诸法也布者普也施者捨也 <lb ed="X" n="0540a22"/><lb ed="R038" n="0703a13"/>菩萨所修六度梵行以佈施为初度摄後五度盖 <lb ed="X" n="0540a23"/><lb ed="R038" n="0703a14"/>施有三种资生施无畏施法施也资生施者施以 <lb ed="X" n="0540a24"/><lb ed="R038" n="0703a15"/>财物资他生也无畏施者持戒不恼无冤忍辱不 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0540b" n="0540b"/> <lb ed="X" n="0540b01"/><lb ed="R038" n="0703a16"/>报有冤法施者精进不倦说法禅定不差機说法 <lb ed="X" n="0540b02"/><lb ed="R038" n="0703a17"/>智慧不顚倒说法然一切佈施不过六尘所谓六 <lb ed="X" n="0540b03"/><lb ed="R038" n="0703a18"/>尘如床敷卧具饮食汤药之类是也世人行施心 <lb ed="X" n="0540b04"/><lb ed="R038" n="0703b01"/>希果报是为著相菩萨行施了达三轮体空故能 <lb ed="X" n="0540b05"/><lb ed="R038" n="0703b02"/>不住于相三轮者谓施者受者及所施物也<persName>佛</persName>告 <lb ed="X" n="0540b06"/><lb ed="R038" n="0703b03"/>善现应如是不住于相而行施者盖欲菩萨降伏 <lb ed="X" n="0540b07"/><lb ed="R038" n="0703b04"/>妄心也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540b08"/><lb ed="R038" n="0703b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0540b0801">何以故若菩萨不住相佈施其福德不可思量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540b09"/><lb ed="R038" n="0703b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0540b0901">菩萨行施无所希求其所获福德如十方虚空不 <lb ed="X" n="0540b10"/><lb ed="R038" n="0703b07"/>可挍量言复次者连前起後之辞一说布者普也 <lb ed="X" n="0540b11"/><lb ed="R038" n="0703b08"/>施者散也能普散尽心中妄念习气烦恼四相泯 <lb ed="X" n="0540b12"/><lb ed="R038" n="0703b09"/>绝无所蕴积是真佈施又说佈施者由不住六尘 <lb ed="X" n="0540b13"/><lb ed="R038" n="0703b10"/>境界又不有漏分别唯当返归淸净了万法空寂 <lb ed="X" n="0540b14"/><lb ed="R038" n="0703b11"/>若不了此意唯增诸业故须内除贪爱外行佈施 <lb ed="X" n="0540b15"/><lb ed="R038" n="0703b12"/>内外相应获福无量见人作恶不见其过自性不 <lb ed="X" n="0540b16"/><lb ed="R038" n="0703b13"/>生分别是名離相依教修行心无能所即是善法 <lb ed="X" n="0540b17"/><lb ed="R038" n="0703b14"/>修行人心有能所不名善法能所心不灭修未得 <lb ed="X" n="0540b18"/><lb ed="R038" n="0703b15"/>解脱念念常行般若智其福无量无边依如是修 <lb ed="X" n="0540b19"/><lb ed="R038" n="0703b16"/>行感得一切人天恭敬供养是名为福德常行不 <lb ed="X" n="0540b20"/><lb ed="R038" n="0703b17"/>住相佈施普敬一切仓生其功德无有边际不可 <lb ed="X" n="0540b21"/><lb ed="R038" n="0703b18"/>称计。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540b22"/><lb ed="R038" n="0704a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0540b2201">须菩提于意云何东方虚空可思量不不也<persName>世尊</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540b23"/><lb ed="R038" n="0704a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0540b2301">缘不住相佈施所得功德不可称量<persName>佛</persName>以东方虚 <lb ed="X" n="0540b24"/><lb ed="R038" n="0704a03"/>空为譬喩故问须菩提东方虚空可思量不不也 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0540c" n="0540c"/> <lb ed="X" n="0540c01"/><lb ed="R038" n="0704a04"/><persName>世尊</persName>者须菩提言东方虚空不可思量也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540c02"/><lb ed="R038" n="0704a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0540c0201">须菩提南西北方四维上下虚空可思量不不也世 <lb ed="X" n="0540c03"/><lb ed="R038" n="0704a06"/>尊须菩提菩萨无住相佈施福德亦复如是不可思 <lb ed="X" n="0540c04"/><lb ed="R038" n="0704a07"/>量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540c05"/><lb ed="R038" n="0704a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0540c0501"><persName>佛</persName>言虚空无有边际不可度量菩萨无住相佈施 <lb ed="X" n="0540c06"/><lb ed="R038" n="0704a09"/>所得功德亦如虚空不可度量无边际也世界中 <lb ed="X" n="0540c07"/><lb ed="R038" n="0704a10"/>大者莫过虚空一切性中大者莫过<persName>佛</persName>性何以故 <lb ed="X" n="0540c08"/><lb ed="R038" n="0704a11"/>凡有形相者不得名为大虚空无形相故得名为 <lb ed="X" n="0540c09"/><lb ed="R038" n="0704a12"/>大一切诸性皆有限量不得名为大<persName>佛</persName>性无有限 <lb ed="X" n="0540c10"/><lb ed="R038" n="0704a13"/>量故名为大此虚空中无东西南北若见东西南 <lb ed="X" n="0540c11"/><lb ed="R038" n="0704a14"/>北亦是住相不得解脱<persName>佛</persName>性本无我人众生寿者 <lb ed="X" n="0540c12"/><lb ed="R038" n="0704a15"/>若有此四相可见即是众生性不名<persName>佛</persName>性亦所谓 <lb ed="X" n="0540c13"/><lb ed="R038" n="0704a16"/>住相佈施也虽于妄心中说有东西南北在理则 <lb ed="X" n="0540c14"/><lb ed="R038" n="0704a17"/>何有所谓东西不真南北苟异自性本来空寂混 <lb ed="X" n="0540c15"/><lb ed="R038" n="0704a18"/>融无所分别故<persName>如来</persName>深赞不生分别也。</p> <lb ed="X" n="0540c16"/><lb ed="R038" n="0704b01"/><p xml:id="pX24p0540c1601">复次<note place="inline">至</note>思量 若要天下行无过一艺强 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0540c17"/><lb ed="R038" n="0704b02"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0540c1701"><l>蜀川十样锦</l><l>添华色转鲜</l> <lb ed="X" n="0540c18"/><lb ed="R038" n="0704b03"/><l>欲知端的意</l><l>北斗向南看</l> <lb ed="X" n="0540c19"/><lb ed="R038" n="0704b04"/><l>虚空不碍丝头念</l><l>所以彰名大觉仙</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0540c20"/><lb ed="R038" n="0704b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0540c2001">须菩提菩萨但应如所教住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540c21"/><lb ed="R038" n="0704b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0540c2101">应者唯也但唯如上所说之教住无相佈施即是 <lb ed="X" n="0540c22"/><lb ed="R038" n="0704b07"/>菩萨也。</p> <lb ed="X" n="0540c23"/><lb ed="R038" n="0704b08"/><p xml:id="pX24p0540c2301">须菩提<note place="inline">至</note>教住 可知礼也 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0540c24"/><lb ed="R038" n="0704b09"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0540c2401"><l>虚空境界岂思量</l><l>大道情幽理事长</l> <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0541a" n="0541a"/> <lb ed="X" n="0541a01"/><lb ed="R038" n="0704b10"/><l>但得五湖风月在</l><l>春来依旧百花香</l></lg> <lb ed="X" n="0541a02"/><lb ed="R038" n="0704b11"/><p xml:id="pX24p0541a0201">新註 此段恐人疑云既離相施则无福报故<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0541a03"/><lb ed="R038" n="0704b12"/>告離相之施其福转多良由不住相施施契性空 <lb ed="X" n="0541a04"/><lb ed="R038" n="0704b13"/>性空无边施福无边故擧十方虚空以为喩也论 <lb ed="X" n="0541a05"/><lb ed="R038" n="0704b14"/>云其義有三一遍一切处二宽廣高大三究竟不 <lb ed="X" n="0541a06"/><lb ed="R038" n="0704b15"/>穷<anchor xml:id="nkr_note_add_0541a0601" n="0541a0601"/><anchor xml:id="beg0541a0601" n="0541a0601"/>已<anchor xml:id="end0541a0601"/>上答降伏安住问竟。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0541a07"/><lb ed="R038" n="0704b16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">如理实见分第五</cb:mulu><head>〇如理实见分第五</head> <lb ed="X" n="0541a08"/><lb ed="R038" n="0704b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0541a0801">行行皆如谓之实见故受之以如理实见分。</p> <lb ed="X" n="0541a09"/><lb ed="R038" n="0704b18"/><p xml:id="pX24p0541a0901">新註一断求<persName>佛</persName>行施住相疑 此疑从前之不住 <lb ed="X" n="0541a10"/><lb ed="R038" n="0705a01"/>相佈施来一经始终二十七疑此第一断疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541a11"/><lb ed="R038" n="0705a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0541a1101">须菩提于意云何可以身相见<persName>如来</persName>不不也<persName>世尊</persName>不 <lb ed="X" n="0541a12"/><lb ed="R038" n="0705a03"/>可以身相得见<persName>如来</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541a13"/><lb ed="R038" n="0705a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0541a1301">色身即有相法身即无相色身者四大和合父母 <lb ed="X" n="0541a14"/><lb ed="R038" n="0705a05"/>所生肉眼所见法身者无有形段非有靑黄赤白 <lb ed="X" n="0541a15"/><lb ed="R038" n="0705a06"/>无一切相貌非肉眼能见慧眼乃能见之凡夫但 <lb ed="X" n="0541a16"/><lb ed="R038" n="0705a07"/>见色身<persName>如来</persName>不见法身<persName>如来</persName>法身量等虚空是故 <lb ed="X" n="0541a17"/><lb ed="R038" n="0705a08"/><persName>佛</persName>问须菩提可以身相见<persName>如来</persName>不须菩提知凡夫 <lb ed="X" n="0541a18"/><lb ed="R038" n="0705a09"/>但见色身<persName>如来</persName>不见法身<persName>如来</persName>故言不也<persName>世尊</persName>不 <lb ed="X" n="0541a19"/><lb ed="R038" n="0705a10"/>可以身相得见<persName>如来</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541a20"/><lb ed="R038" n="0705a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0541a2001">何以故<persName>如来</persName>所说身相即非相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541a21"/><lb ed="R038" n="0705a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0541a2101">色身是相法身是性一切善恶尽由法身不由色 <lb ed="X" n="0541a22"/><lb ed="R038" n="0705a13"/>身法身若作恶色身不生善处法身作善色身不 <lb ed="X" n="0541a23"/><lb ed="R038" n="0705a14"/>堕恶处凡夫唯见色身不见法身不能行无住相 <lb ed="X" n="0541a24"/><lb ed="R038" n="0705a15"/>佈施不能于一切处行平等行不能普敬一切众 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0541b" n="0541b"/> <lb ed="X" n="0541b01"/><lb ed="R038" n="0705a16"/>生见法身者即能行无住相佈施即能普敬一切 <lb ed="X" n="0541b02"/><lb ed="R038" n="0705a17"/>众生即能修般若波罗蜜行方信一切众生同一 <lb ed="X" n="0541b03"/><lb ed="R038" n="0705a18"/>真性本来淸净无有垢秽具足恒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0541001" n="0541001"/>河妙用。</p> <lb ed="X" n="0541b04"/><lb ed="R038" n="0705b01"/><p xml:id="pX24p0541b0401">须菩<note place="inline">至</note>身相 且道只今行住坐卧是甚么相休 <lb ed="X" n="0541b05"/><lb ed="R038" n="0705b02"/>瞌睡 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0541b06"/><lb ed="R038" n="0705b03"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0541b0601"><l>身在海中休觅水</l><l>日行山岭莫寻山</l> <lb ed="X" n="0541b07"/><lb ed="R038" n="0705b04"/><l>鹦吟燕语皆相似</l><l>莫问前三与後三</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0541b08"/><lb ed="R038" n="0705b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0541b0801"><persName>佛</persName>告须菩提凡所有相皆是虚妄若见诸相非相则 <lb ed="X" n="0541b09"/><lb ed="R038" n="0705b06"/>见<persName>如来</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541b10"/><lb ed="R038" n="0705b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0541b1001"><persName>如来</persName>欲显法身说一切诸相皆虚妄若见是一切 <lb ed="X" n="0541b11"/><lb ed="R038" n="0705b08"/>诸相虚妄不实即见<persName>如来</persName>无相之理也。</p> <lb ed="X" n="0541b12"/><lb ed="R038" n="0705b09"/><p xml:id="pX24p0541b1201"><persName>佛</persName>告<note place="inline">至</note><persName>如来</persName> 山是山水是水<persName>佛</persName>在甚么处 颂 <lb ed="X" n="0541b13"/><lb ed="R038" n="0705b10"/>曰。</p> <lb ed="X" n="0541b14"/><lb ed="R038" n="0705b11"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0541b1401"><l>有相有求俱是妄</l><l>无形无见堕偏枯</l> <lb ed="X" n="0541b15"/><lb ed="R038" n="0705b12"/><l>堂堂密密何曾问</l><l>一道寒光烁大虚</l></lg> <lb ed="X" n="0541b16"/><lb ed="R038" n="0705b13"/><p xml:id="pX24p0541b1601">新註 前段说无住相施降伏其心是成<persName>佛</persName>之因 <lb ed="X" n="0541b17"/><lb ed="R038" n="0705b14"/>也恐善现疑<persName>佛</persName>果是有为身相故<persName>佛</persName>问云可以身 <lb ed="X" n="0541b18"/><lb ed="R038" n="0705b15"/>相见<persName>如来</persName>不善现悟<persName>佛</persName>问意乃答不可以身相见 <lb ed="X" n="0541b19"/><lb ed="R038" n="0705b16"/>然有相者应身也无相者法身也法身是体应身 <lb ed="X" n="0541b20"/><lb ed="R038" n="0705b17"/>是用若知用从体起应即是法也所以无相故论 <lb ed="X" n="0541b21"/><lb ed="R038" n="0705b18"/>云<persName>如来</persName>所说相即非相若能了达此意则一切世 <lb ed="X" n="0541b22"/><lb ed="R038" n="0706a01"/>间之相无非真如无为<persName>佛</persName>体故<persName>佛</persName>印可善现云若 <lb ed="X" n="0541b23"/><lb ed="R038" n="0706a02"/>见诸相非相即见<persName>如来</persName>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0541b24"/><lb ed="R038" n="0706a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">正信稀有分第六</cb:mulu><head>〇正信稀有分第六</head> <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0541c" n="0541c"/> <lb ed="X" n="0541c01"/><lb ed="R038" n="0706a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0541c0101">见而信之善根深固故受之以正信稀有分。</p> <lb ed="X" n="0541c02"/><lb ed="R038" n="0706a05"/><p xml:id="pX24p0541c0201">新註 二断因果俱深无信疑 此疑从前两段经 <lb ed="X" n="0541c03"/><lb ed="R038" n="0706a06"/>文而来。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541c04"/><lb ed="R038" n="0706a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0541c0401">须菩提白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>颇有众生得闻如是言说章句 <lb ed="X" n="0541c05"/><lb ed="R038" n="0706a08"/>生实信不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541c06"/><lb ed="R038" n="0706a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0541c0601">须菩提问此法甚深难信难解末世凡夫智慧微 <lb ed="X" n="0541c07"/><lb ed="R038" n="0706a10"/>劣云何信入<persName>佛</persName>答在次下。</p> <lb ed="X" n="0541c08"/><lb ed="R038" n="0706a11"/><p xml:id="pX24p0541c0801">新註 论云无住行施因深也无相见<persName>佛</persName>果深也 <lb ed="X" n="0541c09"/><lb ed="R038" n="0706a12"/>因果之法既深疑末世在迷钝根众生不如是能 <lb ed="X" n="0541c10"/><lb ed="R038" n="0706a13"/>生信心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541c11"/><lb ed="R038" n="0706a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0541c1101"><persName>佛</persName>告须菩提莫作是说<persName>如来</persName>灭後後五百岁有持戒 <lb ed="X" n="0541c12"/><lb ed="R038" n="0706a15"/>修福者于此章句能生信心以此为实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541c13"/><lb ed="R038" n="0706a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0541c1301">须菩<note place="inline">至</note>为实 金<persName>佛</persName>不渡炉木<persName>佛</persName>不渡火泥<persName>佛</persName>不 <lb ed="X" n="0541c14"/><lb ed="R038" n="0706a17"/>渡水 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0541c15"/><lb ed="R038" n="0706a18"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0541c1501"><l>三<persName>佛</persName>威仪总不真</l><l>眼中瞳子面前人</l> <lb ed="X" n="0541c16"/><lb ed="R038" n="0706b01"/><l>若能信得家中宝</l><l>啼鸟山华一样春</l></lg> <lb ed="X" n="0541c17"/><lb ed="R038" n="0706b02"/><p xml:id="pX24p0541c1701">新註 <persName>佛</persName>答末世自有具福慧人闻此般若能生 <lb ed="X" n="0541c18"/><lb ed="R038" n="0706b03"/>实信言後五百岁者大集经中云有五个五百岁 <lb ed="X" n="0541c19"/><lb ed="R038" n="0706b04"/>今乃最後五百岁时也持戒戒也修福定也生信 <lb ed="X" n="0541c20"/><lb ed="R038" n="0706b05"/>慧也三学具备能生实信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541c21"/><lb ed="R038" n="0706b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0541c2101">当知是人不于一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName>三四五<persName>佛</persName>而种善根<anchor xml:id="nkr_note_add_0541c2101" n="0541c2101"/><anchor xml:id="beg0541c2101" n="0541c2101"/>已<anchor xml:id="end0541c2101"/>于 <lb ed="X" n="0541c22"/><lb ed="R038" n="0706b07"/>无量千万<persName>佛</persName>所种诸善根闻是章句乃至一念生净 <lb ed="X" n="0541c23"/><lb ed="R038" n="0706b08"/>信者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541c24"/><lb ed="R038" n="0706b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0541c2401">于我灭後後五百岁若复有人能持大乘无相戒 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0542a" n="0542a"/> <lb ed="X" n="0542a01"/><lb ed="R038" n="0706b10"/>不妄取诸相不造生死业一切时中心常空寂不 <lb ed="X" n="0542a02"/><lb ed="R038" n="0706b11"/>被诸相所缚即是无所住心于<persName>如来</persName>深法心能信 <lb ed="X" n="0542a03"/><lb ed="R038" n="0706b12"/>入此人所有言说真实可信何以故此人不于一 <lb ed="X" n="0542a04"/><lb ed="R038" n="0706b13"/>劫二劫三四五劫而种善根<anchor xml:id="nkr_note_add_0542a0401" n="0542a0401"/><anchor xml:id="beg0542a0401" n="0542a0401"/>已<anchor xml:id="end0542a0401"/>于无量千万亿劫 <lb ed="X" n="0542a05"/><lb ed="R038" n="0706b14"/>种诸善根是故<persName>如来</persName>说我灭後後五百岁有能離 <lb ed="X" n="0542a06"/><lb ed="R038" n="0706b15"/>相修行者当知是人不于一二三四五<persName>佛</persName>种诸善 <lb ed="X" n="0542a07"/><lb ed="R038" n="0706b16"/>根何名种诸善根略述次下所谓于诸<persName>佛</persName>所一心 <lb ed="X" n="0542a08"/><lb ed="R038" n="0706b17"/>供养随顺教法于诸菩萨善知识师僧父母耆年 <lb ed="X" n="0542a09"/><lb ed="R038" n="0706b18"/>宿德尊长之处常行恭敬承顺教命不违其意是 <lb ed="X" n="0542a10"/><lb ed="R038" n="0707a01"/>名种诸善根于一切贫苦众生起慈愍心不生轻 <lb ed="X" n="0542a11"/><lb ed="R038" n="0707a02"/>厌有所需求随力惠施是名种诸善根于一切恶 <lb ed="X" n="0542a12"/><lb ed="R038" n="0707a03"/>类自行和柔忍辱欢喜逢迎不逆其意令彼发欢 <lb ed="X" n="0542a13"/><lb ed="R038" n="0707a04"/>喜心息刚戾心是名种诸善根于六道众生不加 <lb ed="X" n="0542a14"/><lb ed="R038" n="0707a05"/>杀害不欺不贱不毁不辱不骑不棰不食其肉常 <lb ed="X" n="0542a15"/><lb ed="R038" n="0707a06"/>行饶益是名种诸善根信心者信般若波罗蜜能 <lb ed="X" n="0542a16"/><lb ed="R038" n="0707a07"/>除一切烦恼信般若波罗蜜能成就一切出世功 <lb ed="X" n="0542a17"/><lb ed="R038" n="0707a08"/>德信般若波罗蜜能出生一切诸<persName>佛</persName>信自身中<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0542a18"/><lb ed="R038" n="0707a09"/>性本来淸净无有染汚与诸<persName>佛</persName>性平等无二信六 <lb ed="X" n="0542a19"/><lb ed="R038" n="0707a10"/>道众生本来无相信一切众生尽能成<persName>佛</persName>是名淸 <lb ed="X" n="0542a20"/><lb ed="R038" n="0707a11"/>净信心也。</p> <lb ed="X" n="0542a21"/><lb ed="R038" n="0707a12"/><p xml:id="pX24p0542a2101">新註 若论实信之由从多<persName>佛</persName>所<anchor xml:id="nkr_note_add_0542a2101" n="0542a2101"/><anchor xml:id="beg0542a2101" n="0542a2101"/>已<anchor xml:id="end0542a2101"/>种善根闻此 <lb ed="X" n="0542a22"/><lb ed="R038" n="0707a13"/>大乘之法则能生信至于一念少时生信亦从<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0542a23"/><lb ed="R038" n="0707a14"/>所种诸善根而然也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0542a24"/><lb ed="R038" n="0707a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0542a2401">须菩提<persName>如来</persName>悉知悉见是诸众生得如是无量福德。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0542b" n="0542b"/> <lb ed="X" n="0542b01"/><lb ed="R038" n="0707a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0542b0101">当知<note place="inline">至</note>福德 种瓜得瓜种果得果 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0542b02"/><lb ed="R038" n="0707a17"/><lg xml:id="lgX24p0542b0201"><l>一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName>千万<persName>佛</persName></l><l>各各眼横兼鼻直</l> <lb ed="X" n="0542b03"/><lb ed="R038" n="0707a18"/><l>昔年亲种善根来</l><l>今日依前得渠力</l> <lb ed="X" n="0542b04"/><lb ed="R038" n="0707b01"/><l>须菩提须菩提</l> <lb ed="X" n="0542b05"/><lb ed="R038" n="0707b02"/><l>著衣吃饭寻常事</l><l>何须特地却生疑</l></lg> <lb ed="X" n="0542b06"/><lb ed="R038" n="0707b03"/><p xml:id="pX24p0542b0601">新註 信心生一念诸<persName>佛</persName>悉皆知凡有众生闻是 <lb ed="X" n="0542b07"/><lb ed="R038" n="0707b04"/>章句乃至一念净信<persName>佛</persName>智<persName>佛</persName>眼无不知见所以得 <lb ed="X" n="0542b08"/><lb ed="R038" n="0707b05"/>福无量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0542b09"/><lb ed="R038" n="0707b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0542b0901">何以故是诸众生无复我相人相众生相寿者相无 <lb ed="X" n="0542b10"/><lb ed="R038" n="0707b07"/>法相亦无非法相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0542b11"/><lb ed="R038" n="0707b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0542b1101">若有人于<persName>如来</persName>灭後发般若波罗蜜心行般若波 <lb ed="X" n="0542b12"/><lb ed="R038" n="0707b09"/>罗蜜行修习悟解得<persName>佛</persName>深意者诸<persName>佛</persName>无不知之若 <lb ed="X" n="0542b13"/><lb ed="R038" n="0707b10"/>有人闻上乘法一心受持即能行般若波罗蜜无 <lb ed="X" n="0542b14"/><lb ed="R038" n="0707b11"/>相无著之行了无我人众生寿者四相无我者无 <lb ed="X" n="0542b15"/><lb ed="R038" n="0707b12"/>色受想行识也无人者了四大不实终归地水火 <lb ed="X" n="0542b16"/><lb ed="R038" n="0707b13"/>风也无众生者无生灭心也无寿者我身本无寧 <lb ed="X" n="0542b17"/><lb ed="R038" n="0707b14"/>有寿者四相既亡即法眼明彻不著有无远離二 <lb ed="X" n="0542b18"/><lb ed="R038" n="0707b15"/>边自心<persName>如来</persName>自悟自觉永離尘劳妄念自然得福 <lb ed="X" n="0542b19"/><lb ed="R038" n="0707b16"/>无边无法相者離名绝相不拘文字也亦无非法 <lb ed="X" n="0542b20"/><lb ed="R038" n="0707b17"/>相者不得言无般若波罗蜜法若言无般若波罗 <lb ed="X" n="0542b21"/><lb ed="R038" n="0707b18"/>蜜法者即是谤法。</p> <lb ed="X" n="0542b22"/><lb ed="R038" n="0708a01"/><p xml:id="pX24p0542b2201">新註 此顺释生信得福之故若有四相生信不 <lb ed="X" n="0542b23"/><lb ed="R038" n="0708a02"/>深得法不廣其福德无量者为无四相也无法相 <lb ed="X" n="0542b24"/><lb ed="R038" n="0708a03"/>者相执空也亦无非法相者性执空也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0542c" n="0542c"/> <lb ed="X" n="0542c01"/><lb ed="R038" n="0708a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0542c0101">何以故是诸众生若心取相即为著我人众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0542c02"/><lb ed="R038" n="0708a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0542c0201">何以故<note place="inline">至</note>人众 圆同大虚无欠无馀 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0542c03"/><lb ed="R038" n="0708a06"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0542c0301"><l>法相非法相</l><l>开拳复成掌</l> <lb ed="X" n="0542c04"/><lb ed="R038" n="0708a07"/><l>浮雲散碧空</l><l>万里天一样</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0542c05"/><lb ed="R038" n="0708a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0542c0501">生寿者若取法相即著我人众生寿者何以故若取 <lb ed="X" n="0542c06"/><lb ed="R038" n="0708a09"/>非法相即著我人众生寿者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0542c07"/><lb ed="R038" n="0708a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0542c0701">取此三相幷著邪见尽是迷人不悟经意故修行 <lb ed="X" n="0542c08"/><lb ed="R038" n="0708a11"/>人不得爱著<persName>如来</persName>三十二相不得言我解般若波 <lb ed="X" n="0542c09"/><lb ed="R038" n="0708a12"/>罗蜜法亦不得言不得般若波罗蜜行而得成<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0542c10"/><lb ed="R038" n="0708a13"/>新註 此一节是返显违经非福。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0542c11"/><lb ed="R038" n="0708a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0542c1101">是故不应取法不应取非法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0542c12"/><lb ed="R038" n="0708a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0542c1201">生寿者<note place="inline">至</note>取非法 金不博金水不洗水 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0542c13"/><lb ed="R038" n="0708a16"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0542c1301"><l>得树攀枝未足奇</l><l>悬崖撒手丈夫儿</l> <lb ed="X" n="0542c14"/><lb ed="R038" n="0708a17"/><l>水寒夜冷鱼难觅</l><l>留得空船载月归</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0542c15"/><lb ed="R038" n="0708a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0542c1501">以是義故<persName>如来</persName>常说汝等比丘知我说法如筏喩者 <lb ed="X" n="0542c16"/><lb ed="R038" n="0708b01"/>法尙应捨何况非法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0542c17"/><lb ed="R038" n="0708b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0542c1701">法者是般若波罗蜜法非法者生天等法般若波 <lb ed="X" n="0542c18"/><lb ed="R038" n="0708b03"/>罗蜜法能令一切众生过生死大海既得过<anchor xml:id="nkr_note_add_0542c1801" n="0542c1801"/><anchor xml:id="beg0542c1801" n="0542c1801"/>已<anchor xml:id="end0542c1801"/>尙 <lb ed="X" n="0542c19"/><lb ed="R038" n="0708b04"/>不应住何况生天等法而得乐著。</p> <lb ed="X" n="0542c20"/><lb ed="R038" n="0708b05"/><p xml:id="pX24p0542c2001">以是義<note place="inline">至</note>非法 水至成渠 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0542c21"/><lb ed="R038" n="0708b06"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0542c2101"><l>终日忙忙那事无妨</l><l>不求解脱不乐天堂</l> <lb ed="X" n="0542c22"/><lb ed="R038" n="0708b07"/><l>但能一念归无念</l><l>高步毘卢顶上行</l></lg> <lb ed="X" n="0542c23"/><lb ed="R038" n="0708b08"/><p xml:id="pX24p0542c2301">新註 我人众生寿者四相该乎生法二执生即 <lb ed="X" n="0542c24"/><lb ed="R038" n="0708b09"/>众生假名也法乃五阴实法也亦名我所此二执 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0543a" n="0543a"/> <lb ed="X" n="0543a01"/><lb ed="R038" n="0708b10"/>中各有性相二执此二执非性相二空妙观不能 <lb ed="X" n="0543a02"/><lb ed="R038" n="0708b11"/>破也故龙树云于生于法破性破相谓于假名中 <lb ed="X" n="0543a03"/><lb ed="R038" n="0708b12"/>破性相二执于实法中亦破性相二执也不应取 <lb ed="X" n="0543a04"/><lb ed="R038" n="0708b13"/>法者忘能观之智也不应取非法者忘所观之境 <lb ed="X" n="0543a05"/><lb ed="R038" n="0708b14"/>也所观如病观智如药境智俱泯如病去药忘也 <lb ed="X" n="0543a06"/><lb ed="R038" n="0708b15"/>言如筏喩者筏乃渡河之具到岸则不用之藉喩 <lb ed="X" n="0543a07"/><lb ed="R038" n="0708b16"/>法尙应捨何况非法。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0543a08"/><lb ed="R038" n="0708b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">无得无说分第七</cb:mulu><head>〇无得无说分第七</head> <lb ed="X" n="0543a09"/><lb ed="R038" n="0708b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0543a0901">无得之得是名真得无说之说是名真说故受 <lb ed="X" n="0543a10"/><lb ed="R038" n="0709a01"/>之以无得无说分。</p> <lb ed="X" n="0543a11"/><lb ed="R038" n="0709a02"/><p xml:id="pX24p0543a1101">新註三断无相云何得说疑 此疑从前第一疑 <lb ed="X" n="0543a12"/><lb ed="R038" n="0709a03"/>中不可以身相得见<persName>如来</persName>而来。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0543a13"/><lb ed="R038" n="0709a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0543a1301">须菩提于意云何<persName>如来</persName>得阿耨多罗三藐三菩提耶 <lb ed="X" n="0543a14"/><lb ed="R038" n="0709a05"/><persName>如来</persName>有所说法耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0543a15"/><lb ed="R038" n="0709a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0543a1501">新註 向说不可以身相见<persName>佛</persName><persName>佛</persName>非有为恐有疑 <lb ed="X" n="0543a16"/><lb ed="R038" n="0709a07"/>云何故释迦树下得道诸会说法耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0543a17"/><lb ed="R038" n="0709a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0543a1701">须菩提言如我解<persName>佛</persName>所说義无有定法名阿耨多罗 <lb ed="X" n="0543a18"/><lb ed="R038" n="0709a09"/>三藐三菩提亦无有定法<persName>如来</persName>可说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0543a19"/><lb ed="R038" n="0709a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0543a1901">阿耨多罗非从外得但心无我所即是也只缘对 <lb ed="X" n="0543a20"/><lb ed="R038" n="0709a11"/>病设药随機宜为说何有定法乎<persName>如来</persName>说无上正 <lb ed="X" n="0543a21"/><lb ed="R038" n="0709a12"/>法心本无得亦不言不得但为众生所见不同如 <lb ed="X" n="0543a22"/><lb ed="R038" n="0709a13"/>来应彼根性种种方便开诱化导俾其離诸执著 <lb ed="X" n="0543a23"/><lb ed="R038" n="0709a14"/>指示一切众生妄心生灭不停逐境界动于前念 <lb ed="X" n="0543a24"/><lb ed="R038" n="0709a15"/>瞥起後念应觉觉既不住见亦不存若尔岂有定 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0543b" n="0543b"/> <lb ed="X" n="0543b01"/><lb ed="R038" n="0709a16"/>法为<persName>如来</persName>可说也阿者心无妄念耨多罗者心无 <lb ed="X" n="0543b02"/><lb ed="R038" n="0709a17"/>憍慢三者心常在正定藐者心常在正慧三菩提 <lb ed="X" n="0543b03"/><lb ed="R038" n="0709a18"/>者心常空寂一念凡心顿除即见<persName>佛</persName>性。</p> <lb ed="X" n="0543b04"/><lb ed="R038" n="0709b01"/><p xml:id="pX24p0543b0401">须菩<note place="inline">至</note>可说 寒则言寒热则言热 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0543b05"/><lb ed="R038" n="0709b02"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0543b0501"><l>雲起南山雨北山</l><l>驴名马字幾多般</l> <lb ed="X" n="0543b06"/><lb ed="R038" n="0709b03"/><l>请看浩渺无<note place="inline">性情</note>水</l><l>幾处随方幾处圆</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0543b07"/><lb ed="R038" n="0709b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0543b0701">何以故<persName>如来</persName>所说法皆不可取不可说非法非非法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0543b08"/><lb ed="R038" n="0709b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0543b0801">恐人执著<persName>如来</persName>所说文字章句不悟无相之理妄 <lb ed="X" n="0543b09"/><lb ed="R038" n="0709b06"/>生知解故言不可取<persName>如来</persName>为化种种众生应機随 <lb ed="X" n="0543b10"/><lb ed="R038" n="0709b07"/>量所有言说亦何有定乎学人不解<persName>如来</persName>深意但 <lb ed="X" n="0543b11"/><lb ed="R038" n="0709b08"/>诵<persName>如来</persName>所说教法不了本心终不成<persName>佛</persName>故言不可 <lb ed="X" n="0543b12"/><lb ed="R038" n="0709b09"/>说口诵心不行即非法口诵心行了无所得即非 <lb ed="X" n="0543b13"/><lb ed="R038" n="0709b10"/>非法。</p> <lb ed="X" n="0543b14"/><lb ed="R038" n="0709b11"/><p xml:id="pX24p0543b1401">何以<note place="inline">至</note>非法 是甚么 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0543b15"/><lb ed="R038" n="0709b12"/><lg xml:id="lgX24p0543b1501"><l>凭么也不得</l><l>不恁么也不得</l> <lb ed="X" n="0543b16"/><lb ed="R038" n="0709b13"/><l>廓落太虚空</l><l>鸟飞无影迹</l> <lb ed="X" n="0543b17"/><lb ed="R038" n="0709b14"/><l>咄</l> <lb ed="X" n="0543b18"/><lb ed="R038" n="0709b15"/><l>撥转機轮却倒迴</l><l>南北东西任往来</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0543b19"/><lb ed="R038" n="0709b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0543b1901">所以者何一切贤圣皆以无为法而有差别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0543b20"/><lb ed="R038" n="0709b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0543b2001">三乘根性所解不同见有深浅故言差别<persName>佛</persName>说无 <lb ed="X" n="0543b21"/><lb ed="R038" n="0709b18"/>为法者即是无住无住即是无相无相即无起无 <lb ed="X" n="0543b22"/><lb ed="R038" n="0710a01"/>起即无灭荡然空寂照用齐皎鉴觉无碍乃真是 <lb ed="X" n="0543b23"/><lb ed="R038" n="0710a02"/>解脱<persName>佛</persName>性<persName>佛</persName>即是觉觉即是观照观照即是智慧 <lb ed="X" n="0543b24"/><lb ed="R038" n="0710a03"/>智慧即是般若波罗蜜多又本云圣贤说法具一 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0543c" n="0543c"/> <lb ed="X" n="0543c01"/><lb ed="R038" n="0710a04"/>切智万法在性随问差别令人心开各自见性。</p> <lb ed="X" n="0543c02"/><lb ed="R038" n="0710a05"/><p xml:id="pX24p0543c0201">所以<note place="inline">至</note>差别 毫厘有差天地悬隔 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0543c03"/><lb ed="R038" n="0710a06"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0543c0301"><l>正人说邪法</l><l>邪法悉归正</l> <lb ed="X" n="0543c04"/><lb ed="R038" n="0710a07"/><l>邪人说正法</l><l>正法悉皆邪</l> <lb ed="X" n="0543c05"/><lb ed="R038" n="0710a08"/><l>江北成枳江南橘</l><l>春来都放一般华</l></lg> <lb ed="X" n="0543c06"/><lb ed="R038" n="0710a09"/><p xml:id="pX24p0543c0601">新註 真如法体離有无相離言说相岂可以耳 <lb ed="X" n="0543c07"/><lb ed="R038" n="0710a10"/>闻心得耶当知树下得道诸会说法但应身耳其 <lb ed="X" n="0543c08"/><lb ed="R038" n="0710a11"/>报身法身无得无说然应即法报说即无说是故 <lb ed="X" n="0543c09"/><lb ed="R038" n="0710a12"/>不可以有取不可以无取也善现解<persName>佛</persName>问意即答 <lb ed="X" n="0543c10"/><lb ed="R038" n="0710a13"/>以无道可证无法可说何以故下又自征释由不 <lb ed="X" n="0543c11"/><lb ed="R038" n="0710a14"/>可取不可说非法非非法言非法者不可以有取 <lb ed="X" n="0543c12"/><lb ed="R038" n="0710a15"/>言非非法者不可以无取由不可取故不可说然 <lb ed="X" n="0543c13"/><lb ed="R038" n="0710a16"/><persName>如来</persName>垂应有证有说者盖得非有非无之体也一 <lb ed="X" n="0543c14"/><lb ed="R038" n="0710a17"/>切贤圣者三世十方<persName>佛</persName>菩萨也以用也无为乃自 <lb ed="X" n="0543c15"/><lb ed="R038" n="0710a18"/>证之理真谛也差别乃化他用俗谛也诸<persName>佛</persName>说法 <lb ed="X" n="0543c16"/><lb ed="R038" n="0710b01"/>不離二谛吾<persName>佛</persName>亦然。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0543c17"/><lb ed="R038" n="0710b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">依法出生分第八</cb:mulu><head>〇依法出生分第八</head> <lb ed="X" n="0543c18"/><lb ed="R038" n="0710b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0543c1801">无得无说怖于沉空一切诸<persName>佛</persName>皆从此经出故 <lb ed="X" n="0543c19"/><lb ed="R038" n="0710b04"/>受之以依法出生分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0543c20"/><lb ed="R038" n="0710b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0543c2001">须菩提于意云何若人满三千大千世界七宝以用 <lb ed="X" n="0543c21"/><lb ed="R038" n="0710b06"/>佈施是人所得福德寧为多不须菩提言甚多<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0543c22"/><lb ed="R038" n="0710b07"/>何以故是福德即非福德性是故<persName>如来</persName>说福德多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0543c23"/><lb ed="R038" n="0710b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0543c2301">三千大千世界七宝持用佈施福德虽多于性上 <lb ed="X" n="0543c24"/><lb ed="R038" n="0710b09"/>一无利益依摩诃般若波罗蜜多修行令自性不 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0544a" n="0544a"/> <lb ed="X" n="0544a01"/><lb ed="R038" n="0710b10"/>堕诸利是名福德性心有能所即非福德性能所 <lb ed="X" n="0544a02"/><lb ed="R038" n="0710b11"/>心灭是名福德性心依<persName>佛</persName>教行同<persName>佛</persName>行是名福德 <lb ed="X" n="0544a03"/><lb ed="R038" n="0710b12"/>性不依<persName>佛</persName>教不能践履<persName>佛</persName>行即非福德性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0544a04"/><lb ed="R038" n="0710b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0544a0401">若复有人于此经中受持乃至四句偈等为他人说 <lb ed="X" n="0544a05"/><lb ed="R038" n="0710b14"/>其福勝彼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0544a06"/><lb ed="R038" n="0710b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0544a0601">十二部教大意尽在四句中何以知其然以诸经 <lb ed="X" n="0544a07"/><lb ed="R038" n="0710b16"/>中赞歎四句偈即是摩诃般若波罗蜜多以摩诃 <lb ed="X" n="0544a08"/><lb ed="R038" n="0710b17"/>般若为诸<persName>佛</persName>母三世诸<persName>佛</persName>皆依此经修行方得成 <lb ed="X" n="0544a09"/><lb ed="R038" n="0710b18"/><persName>佛</persName>般若心经云三世诸<persName>佛</persName>依般若波罗蜜多故得 <lb ed="X" n="0544a10"/><lb ed="R038" n="0711a01"/>阿耨多罗三藐三菩提从师所学曰受解義修行 <lb ed="X" n="0544a11"/><lb ed="R038" n="0711a02"/>曰持自解自行是自利为人演说是利他功德廣 <lb ed="X" n="0544a12"/><lb ed="R038" n="0711a03"/>大无有边际。</p> <lb ed="X" n="0544a13"/><lb ed="R038" n="0711a04"/><p xml:id="pX24p0544a1301">须菩<note place="inline">至</note>勝彼 事向无心得 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0544a14"/><lb ed="R038" n="0711a05"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0544a1401"><l>宝满三千及大千</l><l>福缘不可離人天</l> <lb ed="X" n="0544a15"/><lb ed="R038" n="0711a06"/><l>若知福德元无性</l><l>买得风光不用钱</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0544a16"/><lb ed="R038" n="0711a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0544a1601">何以故须菩提一切诸<persName>佛</persName>及诸<persName>佛</persName>阿耨多罗三藐三 <lb ed="X" n="0544a17"/><lb ed="R038" n="0711a08"/>菩提法皆从此经出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0544a18"/><lb ed="R038" n="0711a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0544a1801">此经者非指此一卷之文也要显<persName>佛</persName>性从体起用 <lb ed="X" n="0544a19"/><lb ed="R038" n="0711a10"/>妙利无穷般若者即慧也智以方便为功慧以决 <lb ed="X" n="0544a20"/><lb ed="R038" n="0711a11"/>断为用即一切时中觉照心是一切诸<persName>佛</persName>及阿耨 <lb ed="X" n="0544a21"/><lb ed="R038" n="0711a12"/>多罗三藐三菩提法皆从觉照生故云此经出也。</p> <lb ed="X" n="0544a22"/><lb ed="R038" n="0711a13"/><p xml:id="pX24p0544a2201">何以故<note place="inline">至</note>经出 且道此经从甚处出须弥顶上 <lb ed="X" n="0544a23"/><lb ed="R038" n="0711a14"/>大海波心 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0544a24"/><lb ed="R038" n="0711a15"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0544a2401"><l><persName>佛</persName>祖垂慈实者权</l><l>言言不離此经宣</l> <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0544b" n="0544b"/> <lb ed="X" n="0544b01"/><lb ed="R038" n="0711a16"/><l>此经出处还相委</l><l>便向雲中驾铁船</l> <lb ed="X" n="0544b02"/><lb ed="R038" n="0711a17"/><l>切忌错会</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0544b03"/><lb ed="R038" n="0711a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0544b0301">须菩提所谓<persName>佛</persName>法者即非<persName>佛</persName>法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0544b04"/><lb ed="R038" n="0711b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0544b0401">所说一切文字章句如标如指标指者影响之義 <lb ed="X" n="0544b05"/><lb ed="R038" n="0711b02"/>依标取物依指观月月不是指指不是物但依经 <lb ed="X" n="0544b06"/><lb ed="R038" n="0711b03"/>取法经不是法经文则肉眼可见法则慧眼能见 <lb ed="X" n="0544b07"/><lb ed="R038" n="0711b04"/>若无慧眼者但见其文不见其法若不见法即不 <lb ed="X" n="0544b08"/><lb ed="R038" n="0711b05"/>解<persName>佛</persName>意不解<persName>佛</persName>意则诵经不成<persName>佛</persName>道。</p> <lb ed="X" n="0544b09"/><lb ed="R038" n="0711b06"/><p xml:id="pX24p0544b0901">须菩<note place="inline">至</note><persName>佛</persName>法 能持蜜果子换汝苦葫芦 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0544b10"/><lb ed="R038" n="0711b07"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0544b1001"><l><persName>佛</persName>法非法能纵能夺</l><l>有放有收有生有杀</l> <lb ed="X" n="0544b11"/><lb ed="R038" n="0711b08"/><l>眉间常放白毫光</l><l>痴人犹待问菩萨</l></lg> <lb ed="X" n="0544b12"/><lb ed="R038" n="0711b09"/><p xml:id="pX24p0544b1201">新註 此乃挍量持说功德<persName>佛</persName>乃发问假如人以 <lb ed="X" n="0544b13"/><lb ed="R038" n="0711b10"/>大千世界七宝为施其福多不善现会意答云甚 <lb ed="X" n="0544b14"/><lb ed="R038" n="0711b11"/>多盖此福德離福德自性故言多也然世间佈施 <lb ed="X" n="0544b15"/><lb ed="R038" n="0711b12"/>福报乃有漏因果受持此经为人演说能趣菩提 <lb ed="X" n="0544b16"/><lb ed="R038" n="0711b13"/>所以其福勝彼言乃至四句偈者擧少以况多耳 <lb ed="X" n="0544b17"/><lb ed="R038" n="0711b14"/>其故何哉盖诸<persName>佛</persName>之身及所证之法无不从是般 <lb ed="X" n="0544b18"/><lb ed="R038" n="0711b15"/>若而生般若称为<persName>佛</persName>母者良有故也然犹恐于此 <lb ed="X" n="0544b19"/><lb ed="R038" n="0711b16"/>取著故告云所谓<persName>佛</persName>法者即非<persName>佛</persName>法。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0544b20"/><lb ed="R038" n="0711b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一相无相分第九</cb:mulu><head>〇一相无相分第九</head> <lb ed="X" n="0544b21"/><lb ed="R038" n="0711b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0544b2101">果虽有四相本无二故受之以一相无相分。</p> <lb ed="X" n="0544b22"/><lb ed="R038" n="0712a01"/><p xml:id="pX24p0544b2201">新註四断声闻得果是取疑 此疑从第三疑中 <lb ed="X" n="0544b23"/><lb ed="R038" n="0712a02"/>不可取说而来。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0544b24"/><lb ed="R038" n="0712a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0544b2401">须菩提于意云何须陀洹能作是念我得须陀洹果 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0544c" n="0544c"/> <lb ed="X" n="0544c01"/><lb ed="R038" n="0712a04"/>不须菩提言不也<persName>世尊</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0544c02"/><lb ed="R038" n="0712a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0544c0201">须陀洹者梵语唐言逆流逆生死流不染六尘一 <lb ed="X" n="0544c03"/><lb ed="R038" n="0712a06"/>向修无漏业得粗重烦恼不生决定不受地狱畜 <lb ed="X" n="0544c04"/><lb ed="R038" n="0712a07"/>生修罗异类之身名须陀洹果若了无相法即无 <lb ed="X" n="0544c05"/><lb ed="R038" n="0712a08"/>得果之心<g ref="#CB17707">微</g>有得果之心即不名须陀洹故言不 <lb ed="X" n="0544c06"/><lb ed="R038" n="0712a09"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0544c07"/><lb ed="R038" n="0712a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0544c0701">何以故须陀洹名为入流而无所入不入色声香味 <lb ed="X" n="0544c08"/><lb ed="R038" n="0712a11"/>触法是名须陀洹。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0544c09"/><lb ed="R038" n="0712a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0544c0901">流者圣流也须陀洹人也離粗重烦恼故得入圣 <lb ed="X" n="0544c10"/><lb ed="R038" n="0712a13"/>流而无所入无得果之心也须陀洹者乃修行人 <lb ed="X" n="0544c11"/><lb ed="R038" n="0712a14"/>初果也。</p> <lb ed="X" n="0544c12"/><lb ed="R038" n="0712a15"/><p xml:id="pX24p0544c1201">新註 梵语须陀洹华言入流此声闻所证初果 <lb ed="X" n="0544c13"/><lb ed="R038" n="0712a16"/>也<anchor xml:id="nkr_note_add_0544c1301" n="0544c1301"/><anchor xml:id="beg0544c1301" n="0544c1301"/>已<anchor xml:id="end0544c1301"/>断见惑離四趣生预入圣人之流故云入流 <lb ed="X" n="0544c14"/><lb ed="R038" n="0712a17"/>言无所入者是不著于所入之流又不著于六尘 <lb ed="X" n="0544c15"/><lb ed="R038" n="0712a18"/>境界故言不也也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0544c16"/><lb ed="R038" n="0712b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0544c1601">须菩提于意云何斯陀含能作是念我得斯陀含果 <lb ed="X" n="0544c17"/><lb ed="R038" n="0712b02"/>不须菩提言不也<persName>世尊</persName>何以故斯陀含名一往来而 <lb ed="X" n="0544c18"/><lb ed="R038" n="0712b03"/>实无往来是名斯陀含。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0544c19"/><lb ed="R038" n="0712b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0544c1901">斯陀含者梵语唐言一往来捨三界结缚三界结 <lb ed="X" n="0544c20"/><lb ed="R038" n="0712b05"/>尽故名斯陀含斯陀含名一往来往来从天上却 <lb ed="X" n="0544c21"/><lb ed="R038" n="0712b06"/>到人间生从人间却生天上竟遂出生死三界业 <lb ed="X" n="0544c22"/><lb ed="R038" n="0712b07"/>尽名斯陀含果大乘斯陀含者目观诸境心有一 <lb ed="X" n="0544c23"/><lb ed="R038" n="0712b08"/>生灭无第二生灭故名一往来前念起妄後念即 <lb ed="X" n="0544c24"/><lb ed="R038" n="0712b09"/>止前念有著後念即離故实无往来。</p> <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0545a" n="0545a"/> <lb ed="X" n="0545a01"/><lb ed="R038" n="0712b10"/><p xml:id="pX24p0545a0101">新註 梵语斯陀含华一往来此声闻第二果也 <lb ed="X" n="0545a02"/><lb ed="R038" n="0712b11"/>盖欲界有九品思惑前六品<anchor xml:id="nkr_note_add_0545a0201" n="0545a0201"/><anchor xml:id="beg0545a0201" n="0545a0201"/>已<anchor xml:id="end0545a0201"/>断後三品未断更 <lb ed="X" n="0545a03"/><lb ed="R038" n="0712b12"/>须欲界一度受生故云一来言实无往来者谓不 <lb ed="X" n="0545a04"/><lb ed="R038" n="0712b13"/>著于往来之相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0545a05"/><lb ed="R038" n="0712b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0545a0501">须菩提于意云何阿那含能作是念我得阿那含果 <lb ed="X" n="0545a06"/><lb ed="R038" n="0712b15"/>不须菩提言不也<persName>世尊</persName>何以故阿那含名为不来而 <lb ed="X" n="0545a07"/><lb ed="R038" n="0712b16"/>实无来是故名阿那含。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0545a08"/><lb ed="R038" n="0712b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0545a0801">阿那含梵语唐言不还亦名出欲出欲者外不见 <lb ed="X" n="0545a09"/><lb ed="R038" n="0712b18"/>可欲之境内无欲心可行定不向欲界受生故名 <lb ed="X" n="0545a10"/><lb ed="R038" n="0713a01"/>不来而实无来亦名不还以欲习永尽决定不来 <lb ed="X" n="0545a11"/><lb ed="R038" n="0713a02"/>受生是故名阿那含。</p> <lb ed="X" n="0545a12"/><lb ed="R038" n="0713a03"/><p xml:id="pX24p0545a1201">须菩<note place="inline">至</note>那含 诸行无常一切皆苦 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0545a13"/><lb ed="R038" n="0713a04"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0545a1301"><l>三位声闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0545a1301" n="0545a1301"/><anchor xml:id="beg0545a1301" n="0545a1301"/>已<anchor xml:id="end0545a1301"/>出尘</l><l>往来求静有疏亲</l> <lb ed="X" n="0545a14"/><lb ed="R038" n="0713a05"/><l>明明四果元无果</l><l>幻化空身即法身</l></lg> <lb ed="X" n="0545a15"/><lb ed="R038" n="0713a06"/><p xml:id="pX24p0545a1501">新註 梵语阿那含华言不来此声闻第三果也 <lb ed="X" n="0545a16"/><lb ed="R038" n="0713a07"/>断欲界思惑尽不来欲界受生故曰不来言实无 <lb ed="X" n="0545a17"/><lb ed="R038" n="0713a08"/>不来者谓不著不来之相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0545a18"/><lb ed="R038" n="0713a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0545a1801">须菩提于意云何阿罗汉能作是念我得阿罗汉道 <lb ed="X" n="0545a19"/><lb ed="R038" n="0713a10"/>不须菩提言不也<persName>世尊</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0545a20"/><lb ed="R038" n="0713a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0545a2001">诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0545a2001" n="0545a2001"/><anchor xml:id="beg0545a2001" n="0545a2001"/>已<anchor xml:id="end0545a2001"/>尽无复烦恼名阿罗汉阿罗汉者烦恼永 <lb ed="X" n="0545a21"/><lb ed="R038" n="0713a12"/>尽与物无诤若作得果之心即是有诤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0545a22"/><lb ed="R038" n="0713a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0545a2201">何以故实无有法名阿罗汉<persName>世尊</persName>若阿罗汉作是念 <lb ed="X" n="0545a23"/><lb ed="R038" n="0713a14"/>我得阿罗汉道即为著我人众生寿者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0545a24"/><lb ed="R038" n="0713a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0545a2401">阿罗汉梵语唐言无诤无烦恼可断无贪嗔可離 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0545b" n="0545b"/> <lb ed="X" n="0545b01"/><lb ed="R038" n="0713a16"/>性无违顺心境俱空内外常寂若有得果之心即 <lb ed="X" n="0545b02"/><lb ed="R038" n="0713a17"/>同凡夫故言不也。</p> <lb ed="X" n="0545b03"/><lb ed="R038" n="0713a18"/><p xml:id="pX24p0545b0301">新註 梵语阿罗汉华言无学此声闻第四果也 <lb ed="X" n="0545b04"/><lb ed="R038" n="0713b01"/>此位断三界烦恼俱尽究竟真理无法可学故名 <lb ed="X" n="0545b05"/><lb ed="R038" n="0713b02"/>无学言实无有法名阿罗汉者谓不著于无学果 <lb ed="X" n="0545b06"/><lb ed="R038" n="0713b03"/>位若著于此即著四相也此一段明四果離著论 <lb ed="X" n="0545b07"/><lb ed="R038" n="0713b04"/>云向说无<persName>佛</persName>果可成无<persName>佛</persName>法可说云何四果各取 <lb ed="X" n="0545b08"/><lb ed="R038" n="0713b05"/>所证而说恐起此疑故<persName>佛</persName>约此而问善现皆答以 <lb ed="X" n="0545b09"/><lb ed="R038" n="0713b06"/>離著深会<persName>佛</persName>之意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0545b10"/><lb ed="R038" n="0713b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0545b1001"><persName>世尊</persName><persName>佛</persName>说我得无诤三昧人中最为第一是第一離 <lb ed="X" n="0545b11"/><lb ed="R038" n="0713b08"/>欲阿罗汉我不作是念我是離欲阿罗汉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0545b12"/><lb ed="R038" n="0713b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0545b1201">何名无诤三昧谓阿罗汉心无生灭去来唯有本 <lb ed="X" n="0545b13"/><lb ed="R038" n="0713b10"/>觉常照故名无诤三昧三昧梵语此云正受亦云 <lb ed="X" n="0545b14"/><lb ed="R038" n="0713b11"/>正见远離九十<note place="inline">六五</note>种邪见是名正见然空中亦有 <lb ed="X" n="0545b15"/><lb ed="R038" n="0713b12"/>明暗诤性中有邪正诤念念常正无一念邪心即 <lb ed="X" n="0545b16"/><lb ed="R038" n="0713b13"/>是无诤三昧修此三昧人中最为第一若有一念 <lb ed="X" n="0545b17"/><lb ed="R038" n="0713b14"/>得果心即不名无诤三昧。</p> <lb ed="X" n="0545b18"/><lb ed="R038" n="0713b15"/><p xml:id="pX24p0545b1801">须菩<note place="inline">至</note>罗汉 把定则雲横谷口放行也月落寒 <lb ed="X" n="0545b19"/><lb ed="R038" n="0713b16"/>潭 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0545b20"/><lb ed="R038" n="0713b17"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0545b2001"><l>唤马何曾马</l><l>呼牛未必牛</l> <lb ed="X" n="0545b21"/><lb ed="R038" n="0713b18"/><l>两头都放下</l><l>中道一时休</l> <lb ed="X" n="0545b22"/><lb ed="R038" n="0714a01"/><l>六门逬出辽天鹘</l><l>独步乾坤总不收</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0545b23"/><lb ed="R038" n="0714a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0545b2301"><persName>世尊</persName>我若作是念我得阿罗汉道<persName>世尊</persName>即不说须菩 <lb ed="X" n="0545b24"/><lb ed="R038" n="0714a03"/>提是乐阿兰那行者以须菩提实无所行而名须菩 <pb ed="X" xml:id="X24.0461.0545c" n="0545c"/> <lb ed="X" n="0545c01"/><lb ed="R038" n="0714a04"/>提是乐阿兰那行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0545c02"/><lb ed="R038" n="0714a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0545c0201">阿兰那梵语唐言无诤行无诤即是淸净行淸净 <lb ed="X" n="0545c03"/><lb ed="R038" n="0714a06"/>行者为除去有所得心也若存有所得心即是有 <lb ed="X" n="0545c04"/><lb ed="R038" n="0714a07"/>诤有诤即非淸净道常得无所得心即是无诤行 <lb ed="X" n="0545c05"/><lb ed="R038" n="0714a08"/>也。</p> <lb ed="X" n="0545c06"/><lb ed="R038" n="0714a09"/><p xml:id="pX24p0545c0601"><persName>世尊</persName><note place="inline">至</note>那行 认著依前还不是 颂曰。</p> <lb ed="X" n="0545c07"/><lb ed="R038" n="0714a10"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0545c0701"><l>蚌腹隐明珠</l><l>石中藏碧玉</l> <lb ed="X" n="0545c08"/><lb ed="R038" n="0714a11"/><l>有麝自然香</l><l>何用临风立</l> <lb ed="X" n="0545c09"/><lb ed="R038" n="0714a12"/><l>活计看来恰似无</l><l>应用头头皆具足</l></lg> <lb ed="X" n="0545c10"/><lb ed="R038" n="0714a13"/><p xml:id="pX24p0545c1001">新註 此乃善现引自<anchor xml:id="nkr_note_add_0545c1001" n="0545c1001"/><anchor xml:id="beg0545c1001" n="0545c1001"/>己<anchor xml:id="end0545c1001"/>所证離著令人生信也 <lb ed="X" n="0545c11"/><lb ed="R038" n="0714a14"/>然善现所证之果不过无学而<persName>世尊</persName>特称其为第 <lb ed="X" n="0545c12"/><lb ed="R038" n="0714a15"/>一者以无诤故也梵语阿兰那华言无诤无诤者 <lb ed="X" n="0545c13"/><lb ed="R038" n="0714a16"/>谓離二障一者惑障二者智障離智则不著于法 <lb ed="X" n="0545c14"/><lb ed="R038" n="0714a17"/>離惑则不著于非法言实无所行者谓不著于所 <lb ed="X" n="0545c15"/><lb ed="R038" n="0714a18"/>行之行也。</p></cb:div></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0535c1801" to="#end0535c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0536b1601" to="#end0536b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">丞</lem><rdg wit="#wit.orig">亟</rdg></app> <app from="#beg0537a1001" to="#end0537a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0537b0201" to="#end0537b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0537b0301" to="#end0537b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0537b1401" to="#end0537b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0537b1402" to="#end0537b1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0537b1601" to="#end0537b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0537b2401" to="#end0537b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0538b0101" to="#end0538b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0539a0301" to="#end0539a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0539c1001" to="#end0539c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0541a0601" to="#end0541a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0541c2101" to="#end0541c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0542a0401" to="#end0542a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0542a2101" to="#end0542a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0542c1801" to="#end0542c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0544c1301" to="#end0544c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0545a0201" to="#end0545a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0545a1301" to="#end0545a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0545a2001" to="#end0545a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0545c1001" to="#end0545c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0536001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0536001">注疑住</note> <note n="0536002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0536002">深当作染</note> <note n="0538001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0538001">寒疑塞</note> <note n="0539001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0539001">文疑又</note> <note n="0541001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0541001">河疑沙</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0535c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0535c1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0536b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0536b1601">丞【CB】，亟【卍续】</note> <note n="0537a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0537a1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0537b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0537b0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0537b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0537b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0537b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0537b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0537b1402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0537b1402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0537b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0537b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0537b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0537b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0538b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0538b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0539a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0539a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0539c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0539c1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0541a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0541a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0541c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0541c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0542a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0542a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0542a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0542a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0542c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0542c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0544c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0544c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0545a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0545a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0545a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0545a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0545a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0545a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0545c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0545c1001">己【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>